Evenementen

Maatschappelijke taalvaardigheid in duet

In april 2011 werden de resultaten bekendgemaakt van de peiling Nederlands in de derde graad aso - kso - tso. Een dag commotie in de pers, een brochure voor de scholen. Daar mag het zeker niet bij blijven. Ook de volgende stap moet worden gezet: wat kunnen we leren uit de resultaten en vooral, wat zijn hefbomen voor verbetering?
Op vraag van minister Pascal Smet organiseert AKOV een kwaliteitsdebat. Aanleiding zijn de resultaten van de peiling Nederlands bij bijna 4000 leerlingen van het laatste jaar aso, kso en tso. De essentie van elke peiling is de vraag in welke mate de leerlingen op het niveau van het Vlaamse onderwijssysteem de eindtermen bereiken. Bijkomend wordt onderzocht met welke leerling-, klas- en schoolkenmerken de prestaties van de leerlingen samenhangen. Vooral uit het laatste kunnen de overheid en de scholen leren waar verbetering mogelijk is.

Informatie opzoeken die letterlijk terug te vinden is in een tekst lukt heel wat achttienjarigen. Maar verbanden leggen, reclameboodschappen doorzien, een contract begrijpen of een tekst structureren, blijkt veel moeilijker. Leerkrachten overschatten het aantal leerlingen dat in werkelijkheid de eindtermen haalt voor lezen en luisteren. Tijdens een sollicitatiegesprek vragen over zichzelf adequaat beantwoorden, of vlot en verstaanbaar spreken is  moeilijk voor bepaalde leerlinggroepen. Op het einde van het secundair onderwijs studeert nog een te grote groep leerlingen af zonder dat ze voldoende taalvaardig zijn om taaltaken uit het dagelijkse leven tot een goed einde te brengen. Die resultaten van de peiling Nederlands in de derde graad secundair onderwijs stemmen tot nadenken. Vooral omdat voor bepaalde vaardigheden dezelfde problemen worden vastgesteld als bij een peiling in het basisonderwijs.

Hoe moeten we die resultaten interpreteren? We legden onze Vlaamse resultaten naast andere onderzoeken. Stelt men daar hetzelfde vast? We vroegen het ook aan leerlingen, leraren, directies, pedagogische begeleiders leerplanmakers, inspecteurs en lerarenopleiders. We werkten met duo's: we spraken gelijktijdig met deskundigen van het vak Nederlands en met deskundigen van andere vakken.  Nederlands is immers niet enkel een vak, het is ook de taal van instructie en communicatie. Nederlands is doel en middel. Werken aan maatschappelijke taalvaardigheid is in die zin een opdracht en een kans voor alle leraren, voor de hele school. Het biedt kansen voor alle leerlingen, ook met het oog op instap in het hoger onderwijs en de arbeidsmarkt.

We leggen u graag de bevindingen voor én luisteren naar uw mening. Ligt de lat te hoog of te laag voor Nederlands? Moeten er in het curriculum andere accenten worden gelegd? Is het een zaak van didactiek of is er meer aan de hand? Hoe kan ervoor worden gezorgd dat meer leerlingen op het einde van het leerplichtonderwijs voldoende taalvaardig zijn om zich in de maatschappij te redden? Wat kunnen leerlingen er zelf aan doen? Op welke manier is over de verschillende vakken heen samenwerking mogelijk? Kunnen we de bevindingen en suggesties koppelen aan de ideeën in verband met de hervorming van het secundair onderwijs? En vooral: wat zijn volgens u noodzakelijke verbeteracties?

De conferentie start in de voormiddag met een plenaire sessie. Verschillende partners stellen u in duopresentaties hun bevindingen voor. Gespreksonderwerpen en invalshoeken te over voor de namiddag. We debatteren dan in kleinere groepen en gaan samen op zoek naar verbeteracties voor Nederlands én voor andere vakken.


Doelgroep
We nodigen u als leerling, leraar, directeur, ouder, leermiddelenontwerper, inspecteur, pedagogisch begeleider, lerarenopleider, navormer, academicus of beleidsmedewerker uit om deel te nemen aan dit kwaliteitsdebat. We stellen u voor om - indien mogelijk - ook in duo's te komen: we rekenen op de inbreng van zowel experten Nederlands als van collega's met expertise in andere algemene, technische of kunstvakken. Laat uw stem horen!


Waar en wanneer

Op 8 februari 2012, in de Factorij, Huart Hamoirlaan 136 in Schaarbeek
De Factorij is gemakkelijk bereikbaar met de wagen, tram of trein.

Programma

9u00 

Ontvangst en koffie

9u30

Opening door administrateur-generaal Ann Verhaegen (AKOV)

9u40

Toelichting bij de peilingsresultaten door Hannelore Baeyens en Hilde Vanderheyden (AKOV)

10u00









In duet - gemengde duo's belichten de peilingsresultaten vanuit verschillende invalshoeken.

  • Begeleiding GO!: Inneke Fichefet (Humane wetenschappen en Personenzorg) en Jan Lecocq (Nederlands)
  • Begeleiding VSKO: Erik De Bou (Land- en tuinbouw) en Marleen Lippens (Nederlands, taalbeleid en kso)  
  • Begeleiding POV-OVSG: Maggy Dekens (secundair onderwijs en Rand & Taal) en Jean-Marie Neven (nijverheidstechnische vakken)
  • Onderwijsinspectie: Alex Maes (hout-bouw) en Roger Van den Borre (talen)
  • Vlaamse Scholierenkoepel: Elio De Bolle (leerling 6e jaar printmedia Don Bosco Technisch Instituut Gent) en Hanne Pollet (leerling 6e jaar Latijn-moderne talen Sint-Ursula Lyceum Lier)
  • Lerarenopleider KHLim - leraar Sint-Jozefinstituut Bokrijk: Guido Cajot (taalbeleid) en Mark Verheyen (Nederlands)
  • Leraar KTA1 Diest - lerarenopleider UA: Paul Baeten (hout-houtbewerking) en Jan T'Sas (Nederlands)

12u45

Middagpauze met broodjeslunch

13u30




Debat
In de namiddag organiseren we het debat in groepen. Alle deelnemers krijgen er de kans hun stem te laten horen: zowel de deskundigen Nederlands als de andere deskundigen. Er is ruimte voor commentaren bij de vaststellingen, voor inbreng van eigen ervaringen én er zal worden gevraagd om suggesties te doen voor verbeteracties.

15u45

Afsluiting door Dirk Moors adviseur van minister Pascal Smet

16u00

Receptie


Inschrijven
Deelname is gratis, inclusief broodjeslunch en receptie. We moedigen alle deskundigen Nederlands aan om zich als duo in te schrijven met een collega van een ander vak. Inschrijven kan tot 2 februari via http://www.ond.vlaanderen.be/inschrijven/inschrijving.aspx?id=19 

Het aantal plaatsen is beperkt.

 

Wat?Maatschappelijke taalvaardigheid in duet
Een kwaliteitsdebat naar aanleiding van de peiling Nederla
Waar?Schaarbeek, België
Wanneer?08/02/2012
Meer informatie?Ministerie van Onderwijs en Vorming - Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming (AKOV)