literatuuroverzicht: toetsen en streeflijsten over woordenschat

Samengesteld door: Informatiecentrum Taal

Woordenschattoets 1
L. Verhoeven . - Arnhem : CITO, 1992
42 p. : ill. + opgavenboekje + leerlingrapport
Onderdeel van het Leerlingvolgsysteem
Sign.: 13337 1-3 C ; 3AC Ver

Woordenschattoets 1 is een hulpmiddel om de ontwikkeling van de woordenschat van kinderen over de jaargroepen 3 en 4 te volgen. Aan de hand van dit instrument krijgt u een indicatie hoe groot de passieve woordenschat van iedere leerling is en kunt u bepalen hoe die zich verhoudt ten opzichte van de woordenschat van andere leerlingen in hetzelfde jaar.

De gekozen woorden zijn een steekproef uit een verzameling van 7000 woorden, die samen de elementaire woordenschat van kinderen in groep 3 en 4 vormen. Het materiaal bestaat uit een leerkrachtmap, een handleiding, opgavenboekjes en leerlingrapporten.

Besteladres:
Citogroep (CITO)
Postbus 1034, 6801 MG Arnhem
tel: 026-3521111
e-mail: klantenservice@cito.nl
internet: www.citogroep.nl

Prijs: € 72,37 totale pakket (2002)

 

Haagse Woordenschat Toets (HWT experimentele versie)
gemeente Den Haag - Neveninstromers-project 6 tot 12 jaar
Den Haag: Gemeente Den Haag, 1990
veelvuldig gep.: ill.
Sign.: 13085 1 C ; 3AC Haa

De toets is bedoeld voor neveninstromers. Deze experimentele versie is bedoeld om de Nederlandse woordenschat van neveninstromers in kaart te brengen. De toets bestaat uit 2 gedeelten, die respectievelijk de actieve en passieve woordenschat toetsen. Het toetsmateriaal bestaat uit een inleiding, scoreformulieren en een map.

Besteladres:
Gemeente Den Haag
Postbus 53, 2505 AM Den Haag
tel: 070-3230040

 

Woordenschattoets voor de eerste fase vo : instrument voor het signaleren van woordenschatproblemen
H.I. Hacquebord
Utrecht : Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS), 1998
45 p.: ill. met lit.opg. en bijl.
Sign.: 18073 C ; 3AC Hac

Deze toets is bedoeld voor de eerste drie leerjaren van het voortgezet onderwijs. Door middel van deze toets kunnen docenten erachter komen welke leerlingen problemen hebben op het gebied van woordkennis en woordbegrip. De toets kan gemakkelijk als screeningsinstrument bij grote groepen leerlingen afgenomen worden, ook afname bij individuele leerlingen is mogelijk, bijvoorbeeld om na te gaan of leerlingen nog gerichte (taal)ondersteuning nodig hebben.

Besteladres:
Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS), afd. VODA
Postbus 85475, 3508 AL Utrecht
tel: 030-2856600
fax: 030-2856776
bestelnr. 400611
internet: www.aps.nl

Prijs: € 18,15 (2002)

 

Woordenlijst voor 12- tot 15-jarigen
M. Coenen, E. Olijkan, M. Sanders
Rotterdam : Projectbureau OVB, 1992
141 p. : ill.
ISBN 9072585259
Sign.: 13726/ 13726 C ; 3AB Woo; Woordenschat

De aanleiding voor het samenstellen van een woordenlijst voor 12- tot 15-jarigen was de behoefte aan een streeflijst bij het project BV Taal. Als uitgangspunt voor deze lijst heeft het 'Van Dale Basiswoordenboek van de Nederlandse taal' gediend. Een vijftigtal docenten is gevraagd om de woorden uit dit woordenboek te beoordelen op relevantie voor hun leerlingen in de drie jaar van het voortgezet onderwijs.

Besteladres:
CED-groep, Het Projectbureau, afd. verkoop
Postbus 8639, 3009 AP Rotterdam
tel: 010-4071666
fax: 010-4202227
e-mail: AZ_verkoop@cedgroep.nl
internet: www.ced-groep.nl

Prijs: € 15,16 (2002)

 

Streeflijst woordenschat voor 6-jarigen : derde herziene versie gebaseerd op nieuw onderzoek in Nederland en België
A. Schaerlaekens, D. Kohnstamm, M. Lejaegere, A. de Vries, L. Peeters, I. Zink
Lisse : Swets & Zeitlinger, 1999 . - 227 p.
ISBN 90-265-1572-3
Sign.: 4219 C ; 3AB Koh ; Woordenschat

De lijst biedt een overzicht van de passieve woordenschat die Nederlandstalige kinderen zouden moeten hebben bij de overgang van de kleuterschool naar de lagere school.

De Nieuwe streeflijst woordenschat voor zesjarigen is een valide indicator voor de verwervingsleeftijd van woorden. Bovendien is het een referentiepunt in het onderzoek naar de mechanismen van de woordenschatontwikkeling. Aan de nieuwe uitgangslijst zijn vele nieuwe, recente woorden toegevoegd.

Besteladres: Boekhandel

Prijs: € 25,- (2001)

 

Woordenlijst voor 4- tot 6-jarigen: een streeflijst voor kleuters
R. Damhuis...[et al.]
Rotterdam : Projectbureau OVB Rotterdam, 1992
169 p. met lit. opg. en bijln.
ISBN 907258533X
Sign.: 13687 C ; 3AB Woo ; Woordenschat

Deze woordenlijst komt voort uit het project Intensivering Taalplan Kleuters. De lijst is in eerste samengesteld ten behoeve van lesmateriaal voor meertalige kleutergroepen. Deze streeflijst moet als een minimum gezien worden: de woorden uit de lijst zijn woorden die kleuters tenminste moeten beheersen.

Deze uitgave kan diverse doelgroepen van dienst zijn. op de eerste plaats kunnen de lijsten een raamwerk bieden voor diegenen die les- of toetsmateriaal voor kleuters willen ontwikkelen. Schoolbegeleiders kunnen de lijsten gebruiken in het kader van gericht woordenschatonderwijs. Daarnaast kunnen kleuterleerkrachten die gericht aan woordenschatstimulering willen werken, op basis van deze lijsten de voor hun leerlingen gewenste woorden uitkiezen. Wellicht bieden de woordenlijsten ook een gechikt uitgangspunt bij het werk van andere onderwijs- en taalonderzoekers.

Bestelinformatie: Deze woordenlijst kan niet langer besteld worden.

Woordenlijst voor 2- tot 4-jarigen
onder red. van L. van Ooyen
Arnhem: OVG Arnhem, 1994
68 p.
Sign.: 14973 C ; 3AB Woo ; Woordenschat

Deze woordenlijst kan een aanzet zijn om een doorgaande lijn in woordenschatontwikkeling op een steviger fundament tot bloei te laten komen.

Besteladres:
OVG Arnhem
Postbus 2048, 6802 CA Arnhem
tel: 026-3691800
fax: 026-3691888

 

Basiswoordenlijst : een woordenlijst op basis van Spreken is zilver en de Berlage taalcursus
L. Alons, E. Halewijn
Amsterdam: Instituut voor Taalonderzoek en Taalonderwijs Anderstalligen (ITTA), 1992
75 p.
Sign.: 18374 C ; 3AB Alo; Woordenschat

Deze basiswoordenschat kan worden gezien als het eindniveau van het woordenschatonderwijs in de basisfase en als uitgangspunt dienen voor een woordenschattoets. Ten tweede kan deze lijst worden gebruikt om het beginniveau van de schakelfase van de eerste opvang te bepalen. Deze woordenlijst kan bijvoorbeeld gebruikt worden bij het ontwikkelen van lesmateriaal, waarbij de woorden in de lijst als bekend verondersteld worden.

'Spreken is zilver' en de 'Berlage Taalcursus' zijn weliswaar beide leergangen voor woordenschatuitbreiding, maar de aangeboden woorden zijn per leergang heel verschillend. Dit blijkt uit het feit dat van alle woorden die een frequentie groter dan 3 en een spreiding groter dan 2 hebben, er slechts 1070 in beide leergangen voorkomen. Deze 1070 woorden worden opgevat als de basiswoorden van de eerste opvang van de Amsterdamse scholen: de receptieve kennis van deze woorden wordt bij alle leerlingen op de vier eerste-opvangscholen minimaal aanwezig geacht aan het eind van de basisfase.

Ook voor andere scholen die werken met Spreken is zilver of de Berlage Taalcursus is de woordenlijst op te vatten als basiswoordenlijst.

Besteladres:
Deze uitgave is niet meer te bestellen maar wel in te zien op het ITTA:
ITTA (taalbeleid Nederlands voor anderstaligen)
Spuistraat 210, 1012 VT Amsterdam
tel.: 020-5253844
fax: 020-5252911
internet: www.itta.uva.nl

 

GeSiWo : De Gedifferentieerde Signaaltoets Woordenschat
R. Hazes - Fontys VMBO-team
Tilburg : Fontys, 2002
47 p. Met bijl.
Sign.: 18920 C ; 3AC Ha

De Gedifferentieerde Signaaltoets Woordenschat (GeSiWo) is gebaseerd op de woordenschattoets voor de brugklas (Hacquebord, 1997). Delen van deze toets zijn overgenomen en nieuwe items zijn toegevoegd. De kracht van de GeSiWo ligt met name in de verregaande differentiatie naar woordtypen.

Op deze wijze wordt het voor de leerkrachten en het zorgteam eenvoudiger gemaakt om via het analyseformulier sneller een helder overzicht te krijgen van de specifieke uitval van de woordenschat van bijvoorbeeld ingestroomde leerlingen. Op deze wijze weet de leerkracht en de remediale leerkracht in het bijzonder, welk type woorden expliciet gesemantiseerd moeten worden.

Besteladres:
Fontys, VMBO-team
Postbus 90903, 5000 GD Tilburg
tel.: 0877-873311
fax: 0877-873955
e-mail: VMBO-team@fontys.nl
Prijs: (2002)

 

Woordenschattest voor groep 1 : handleiding, plaatjesboek en kopieerbladen
G. Dijkstra, T. de Vos
Leeuwarden : Eduforce, 2000
ISBN 9076838100
Sign.: 18681 C ; 3AC Dij

Met deze toets voor groep 1 kan er een indruk verworven worden ontrent het niveau van de woordenschat bij met name 'de beginnende kleuter'. De test zal dan ook in de meeste gevallen worden afgenomen als de kleuter een maand of twee op school is. Al heel vroeg in de schoolcarrière van de leerling wordt een indruk van de stand van zaken met betrekking tot de woordenschat verkregen. Men vindt dat in toenemende mate belangrijk: wanneer je er iets aan wilt doen, moet je er zo vroeg mogelijk bij zijn. Daarom zal de test ongetwijfeld ook in de voorschoolse periode worden ingezet. Wanneer mocht blijken dat meerdere leerlingen teleurstellend scoren op de test, zal dat een argument kunnen zijn om te kiezen voor een specifiek taalstimuleringsprogramma.

Omdat de test tot in groep 3 (herhaald) kan worden afgenomen is zij tevens geschikt om de voortgang met betrekking tot de woordenschatontwikkeling in kaart te brengen en te bewaken. De test bestaat uit een plaatjesboek met veertig afbeeldingen op A4-formaat en een kopieerbaar scoreformulier. Het plaatjesboek wordt voorafgegaan door een beknopte handleiding.

Besteladres:
GCO Fryslan/Uitgeverij Eduforce
Sixmastraat 2, 8932 PA Leeuwarden
tel: 058-2843434
fax: 058-2880585
e-mail: uitgeverij@gco.nl
internet: http://www.gco-fryslan.nl

Prijs: € 31,00 (2001)

 

Internet WoordenschatToets (IWT) voor de eerste fase van het VO
H. Hacquebord
Groningen: ETOC (Expertisecentrum taal, onderwijs en communicatie), 2004
Sign.: niet aanwezig op het Informatiecentrum Taal

Met deze woordenschattoets kunnen scholen voor voortgezet onderwijs in een vroeg stadium woordzwakke leerlingen signaleren en volgen in hun woordenschatontwikkeling. De IWT bestaat uit twee gestandaardiseerde en landelijk genormeerde versies: versie A - leerjaar 1 vmbo; versie B - leerjaar 1 havo/vwo.

De woorden komen uit veel gebruikte basisvormingsmethoden voor de vakken aardrijkskunde, biologie, geschiedenis, economie, techniek en verzorging. Uitgangspunt is de Streefwoordenlijst voor de Basisvorming. De toets moet bij voorkeur afgenomen worden in combinatie met de Elektronische Tekstbegriptoets (ETB) aan het begin van het brugjaar. Voor de afname is een internetverbinding nodig. De afname duurt maximaal een uur.

Besteladres:
Gebruik van de IWT, inclusief handleiding en docentmodule is aan te vragen bij het ETOC
email: secretariaat-etoc@let.rug.nl
tel. 050 363 72 77 (alleen 's-ochtends)

Prijs: Voorjaar 2004 gratis