11 november 2006
NTGent
Johan Simons doopte zijn project Midden in de wereld. Eén van onze studenten maakte een scriptie over zijn project. De centrale vraag was:
"Kan de kunst iets doen voor de wereld?"
Simons:
"Er is meer agressiviteit in de samenleving. Je kunt niet om een almaar grotere tweedeling tussen arm en rijk heen. Cultuur is natuurlijk maar een dunne laag. Toch vind ik dat we ons teweer moeten stellen tegen de barbarij. Als je via kunst de mensen wil aanspreken over ethiek, zou je de subsidies nog met tien moeten vermenigvuldigen. Nu weet ik ook wel dat niet iedereen naar de voorstellingen komt. En dat je predikt voor je soortgenoten. Maar het is wel goed dat ten minste die soortgenoten op scherp blijven."
Verder getuigt Simons over zijn project:
"In de eerste plaats is dat heel concreet: ik wil de schouwburg op het Sint-Baafsplein weer tot bloei brengen zodat het iets betekent in de stad. Het is een heel mooi gebouw en ligt heel centraal in de stad. In de schouwburg wil ik met name de nieuwe mensbeelden in vraag stellen. Daarom maak ik er dit seizoen werk dat vertrekt van de romans van Arnon Grunberg, Michel Houellebecq en J.M. Coetzee. Dat thema heb ik eerder aangesneden in Woyzeck, GEN, Richard III of Fort Europa, maar ik ben er nog niet mee klaar".
Wie naar de Gentse schouwburg gaat, kan al bij het binnenkomen zien wat Simons gedaan heeft. Vroeger kwam je via de trap binnen en werd je verdergeleid naar een volgende trap en zo kwam je de zaal binnen waarin een lange gang naar het toneel leidde. Simons vertelde dat hij die lange gang eerst en vooral wou afschaffen. Hij verving de zaal door stoelen en de inkomsthal werd een bar. Wat vroeger majestueus was, is nu bedekt met hout. NTGent is er een gezellige plek door geworden: een ontmoetingsplaats met drank en kranten, een balie en een bibliotheek... Aanbevolen ook als er geen voorstelling is. Op de eerste verdieping is een leuk restaurant met op het terras een mooi zicht op het Sint-Baafsplein.
Maar laten we deze bijdrage niet eindigen als een life-style rubriek. Er gebeurt ook iets met het theater in het gebouw. Ook Simons is gefascineerd door de politieke rol van het theater. Simons getuigt op de website dat hij nieuwe mensbeelden in vraag wil stellen. De voorbije voorstellingen zullen ook de lezers van romans aanspreken. Vorig seizoen werden romans van Arnon Grunberg, Michel Houellebecq en J.M. Coetzee bewerkt voor het toneel.
Reacties
Simons woorden klinken allemaal heel mooi, wat de vergelijking tussen Vlaanderen en onze noorderburen betreft, en begrijp me niet verkeerd, ik ga zeker akkoord met hem. Er zijn meer mogelijkheden in Vlaanderen, maar het probleem is dat deze mogelijkheden nauwelijks verkend worden, met als gevolg dat zich ook in het kunstleven een machtsverhouding manifesteert, nl. tussen een culturele (nog al te vaak gelijkgesteld met intelectuelle) elite en een (in hun ogen) ‘domme’, zijnde volgzame massa.
Het belang van theater in het bijzonder en kunst in het algemeen wordt zwaar onderschat en om de centrale vraag m.b.t. de waarde van kunst voor de wereld te becommentariëren, zeker in haar maatschappelijke rol. Niet alleen kan zij worden beschouwd als een 'veilig' medium (zowel in haar rol als therapeutisch toevluchtsoord als in haar performatieve rol), maar zij herleidt de mens (toeschouwer) ook tot een denkend wezen, een individu, een rol die door de onzekerheden in de huidige postmoderne samenleving meer en meer bedreigd wordt en waarop de massa dient te worden gewezen. Vanzelfsprekendheid en Berusting zijn twee grote demonen die zij in de mens moet bestrijden.
Dit lijkt allemaal zeer idealistisch en zeker in een tijd waarin idealisme bespot wordt als zijnde naïviteit. Maar misschien is dat allemaal wel niet zo als je bedenkt dat alle tijdverdrijven meer dan ooit onder de noemer escapisme onder te brengen zijn en je dit gaat beschouwen als een teken van stil verzet. Deze bedenking en de kritiek indachtig, nuanceer ik dan ook tot (Simons) 'gezond idealisme' (hoewel ik dat bijvoeglijk naamwoord eigenlijk achterwege zou moeten laten).
Mensen moeten beseffen dat ze een relatieve autonomie hebben en welk medium kan hier beter toe bijdragen dan theater? Niet alleen gaat het hier om een combinatie van tijdverdrijf en (culturele) opvoeding, maar ook om een medium dat in staat is alle kunstvormen te incorporeren en aldus een eventuele boodschap het sterkst kan verkondigen (en dus ook het grootst aantal leden van de massa zou moeten kunnen bereiken). Bovendien leven mensen niet alleen door verhalen, maar ook van verhalen. Dat is de manier waarop zij de werkelijkheid indelen.
Simons heeft tevens door dat ook 'vereniging' (naast individualisme) een sleutelwoord is in dit Bildungsproces, getuige hiervan o.a. de omvorming van het respectievelijke gebouw. Het draait immers nog altijd om overleven in een postmoderne wereld en dat kan je niet alleen. Daarenboven zijn mensen ook steeds op zoek naar bevestiging.
Nog een laatste aanvulling (naast de nuancering tot ‘gezond idealisme’), Simons literaire keuze indachtig en mijn vermoeden van de nodige kritiek en spot op mijn reactie:
‘Trouwens, een beetje controverse kan nooit kwaad, soms moet je nu eenmaal choqueren.’ ...en ze probeerde een kleine glimlach te onderdrukken.
Simons woorden klinken allemaal heel mooi, wat de vergelijking tussen Vlaanderen en onze noorderburen betreft, en begrijp me niet verkeerd, ik ga zeker akkoord met hem. Er zijn meer mogelijkheden in Vlaanderen, maar het probleem is dat deze mogelijkheden nauwelijks verkend worden, met als gevolg dat zich ook in het kunstleven een machtsverhouding manifesteert, nl. tussen een culturele (nog al te vaak gelijkgesteld met intelectuelle) elite en een (in hun ogen) ‘domme’, zijnde volgzame massa.
Het belang van theater in het bijzonder en kunst in het algemeen wordt zwaar onderschat en om de centrale vraag m.b.t. de waarde van kunst voor de wereld te becommentariëren, zeker in haar maatschappelijke rol. Niet alleen kan zij worden beschouwd als een 'veilig' medium (zowel in haar rol als therapeutisch toevluchtsoord als in haar performatieve rol), maar zij herleidt de mens (toeschouwer) ook tot een denkend wezen, een individu, een rol die door de onzekerheden in de huidige postmoderne samenleving meer en meer bedreigd wordt en waarop de massa dient te worden gewezen. Vanzelfsprekendheid en Berusting zijn twee grote demonen die zij in de mens moet bestrijden.
Dit lijkt allemaal zeer idealistisch en zeker in een tijd waarin idealisme bespot wordt als zijnde naïviteit. Maar misschien is dat allemaal wel niet zo als je bedenkt dat alle tijdverdrijven meer dan ooit onder de noemer escapisme onder te brengen zijn en je dit gaat beschouwen als een teken van stil verzet. Deze bedenking en de kritiek indachtig, nuanceer ik dan ook tot (Simons) 'gezond idealisme' (hoewel ik dat bijvoeglijk naamwoord eigenlijk achterwege zou moeten laten).
Mensen moeten beseffen dat ze een relatieve autonomie hebben en welk medium kan hier beter toe bijdragen dan theater? Niet alleen gaat het hier om een combinatie van tijdverdrijf en (culturele) opvoeding, maar ook om een medium dat in staat is alle kunstvormen te incorporeren en aldus een eventuele boodschap het sterkst kan verkondigen (en dus ook het grootst aantal leden van de massa zou moeten kunnen bereiken). Bovendien leven mensen niet alleen door verhalen, maar ook van verhalen. Dat is de manier waarop zij de werkelijkheid indelen.
Simons heeft tevens door dat ook 'vereniging' (naast individualisme) een sleutelwoord is in dit Bildungsproces, getuige hiervan o.a. de omvorming van het respectievelijke gebouw. Het draait immers nog altijd om overleven in een postmoderne wereld en dat kan je niet alleen. Daarenboven zijn mensen ook steeds op zoek naar bevestiging.
Nog een laatste aanvulling (naast de nuancering tot ‘gezond idealisme’), Simons literaire keuze indachtig en mijn vermoeden van de nodige kritiek en spot op mijn reactie:
--- De Smedt Sara‘Trouwens, een beetje controverse kan nooit kwaad, soms moet je nu eenmaal choqueren.’ ...en ze probeerde een kleine glimlach te onderdrukken.