29 november 2006
Blackboards
Vanuit een theoretisch perspectief zouden we kunnen stellen dat de film op een magistrale manier de spanning tussen de aanhangers van autonome model en de vertegenwoordigers van het contextuele model in beeld brengt. Laat ons toe om dit even te duiden:
De aanhangers van het autonome model beschrijven het concept 'geletterdheid' heel vaak als een technische, neutrale en universele vaardigheid, die losstaat van de sociale context waarin ze voorkomt en gebruikt wordt. 'Geletterdheid wordt in dat geval verbonden met:
1) de kunde van het lezen en schrijven
2) de kennis van de eigen cultuur
Geletterde mensen worden in die optiek heel vaak beschouwd als beter ontwikkeld en als moreel hoogstaander. Een dergelijke opvatting wordt ook wel de mythe van geletterdheid genoemd.
De vertegenwoordigers van het contextuele model beschrijven 'geletterdheid' als een sociale/culturele praktijk, als een soort gereedschap ('tool'), dat niet losstaat van de specifieke context of omgeving waarin een individu zich bevindt. Of om het met de woorden van J.P. Gee te zeggen:
"You can no more cut the literacy out of the overall social practice, or cut away the non-literacy parts from the literacy parts of the overall practice, than you can substract the white squares from a chess board and still have a chess boards" (Gee, 1996, p. 41).
En aangezien er meerdere contexten zijn, zijn er bijgevolg ook meerdere geletterdheden, die elk hun specifieke macht en waarde hebben, afhankelijk van hun omgeving.
De opvattingen van de leraren in Blackboards passen perfect bij de ideeën van de aanhangers van het autonome model. De multi-functionaliteit van het schoolbord daarentegen, verbeeldt het gedachtegoed binnen het contextuele model.
Vorig jaar speelde de film een centrale rol in een onderwijsproject binnen het vak cultuur, educatie en ontwikkeling, dat deel uitmaakt van het curriculum van de masters in conflict and development, zeg maar de masters in ontwikkelingssamenwerking. Na een inleidend gesprek bleek dat het merendeel van de studenten 'geletterdheid' onlosmakelijk koppelde aan de kunde van het lezen en schrijven. Hun invulling van het concept hebben we geproblematiseerd via cultuur in het algemeen en via de film Blackboards in het bijzonder. Voor meer details verwijzen we u naar het werk van Steven Vanhooren, De Beeldvorming van Geletterdheid. Beelden uit de derde wereld. U kunt dit digitaal verkrijgen door te mail naar: Steven.Vanhooren@Ugent.be
Momenteel werken we aan een gelijkaardig project voor het middelbaar onderwijs. Concreet willen we aantonen dat ook leerlingen uit het middelbaar onderwijs kunnen leren via cultuur en cultuurproducten.
Momenteel werken we ook aan een project waarin we op zoek gaan naar cultuurproducten - zij het film, strips, posters, etc. - waarin geletterdheid als 'tool' in beeld wordt gebracht. Een prachtig voorbeeld dat we u niet willen onthouden, is de film Mille Mois, van de Marokkaanse cineast, Faouzi Bensaïdi. In de film speelt niet het schoolbord, maar de stoel - nog zo'n centraal meubilairstuk uit de klas - centraal.
Reacties
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
