Taal- en spraaktechnologie

logo TST-centrale

Hoe communiceren we met de computers die ons overal omringen? De apparaten die op ons bureau staan, in onze gsm zitten, onze auto helpen besturen. 

Tegelijk zetten we computers in om met taal te werken: om teksten te schrijven, om informatie op te slaan en die terug te vinden, om telefoonoproepen naar de juiste mensen te kanaliseren, om op internet snel teksten op te roepen die over een bepaald onderwerp gaan, om het leven van mensen die moeilijk communiceren gemakkelijker te maken.

Taal- en spraaktechnologie (TST) is het algemene woord voor allerlei technieken waarmee de computer communiceert met zijn gebruiker door middel van menselijke taal. Spraakherkenning is een van die technieken: de computer kan opschrijven wat iemand zegt, of gesproken instructies volgen. Spraaksynthese is het omgekeerde: de computer krijgt een geschreven tekst en produceert hoorbare taal. Daarnaast zijn er nog andere technieken, bijvoorbeeld spelling- en grammaticacontrole, spraak- en tekstanalyse, automatisch samenvatten, automatische vertaling, sprekersherkenning en allerlei systemen om informatie terug te vinden in verzamelingen klank- of beeldopnames.

Als we willen dat al deze computertoepassingen ook in het Nederlands werken, moeten we ontwikkelaars van deze technologie gepaste taaldata ter hand stellen en moeten Nederlandse en Vlaamse organisaties en TST-deskundigen de handen in elkaar slaan. De Nederlandse en Vlaamse overheid hebben al een traditie van samenwerking op dit gebied, onder meer met het meerjarige onderzoeks- en stimuleringsprogramma STEVIN.

Er is al heel wat werk verricht en er is al veel materiaal vervaardigd. De Centrale voor Taal- en Spraaktechnologie (TST-Centrale) beheert en onderhoudt Nederlandse digitale taalmaterialen, die ter beschikking worden gesteld voor onderwijs, onderzoek en ontwikkeling. Taalmaterialen kunnen data of software zijn. Voorbeelden van data zijn woordenlijsten en verzamelingen met registraties van spraak. Ook software behoort tot het  taalmateriaal.

Enkele voorbeelden:

spraakherkenning in de rechtbank

ondertitelen van televisieprogramma's

een computer neemt de telefoon op

Spelspiek: eerste hulp bij het spellen

15 mei 2014