Nieuwsberichten

Dialecten verschillen ook in zinsbouw van Nederlandse standaardtaal

07/06/2006

Recent onderzoek naar 267 hedendaagse dialecten van het Nederlands in Nederland, België en Frankrijk laat zien dat de dialecten niet alleen van de standaardtaal verschillen in woordenschat en klanken, maar ook in de zinsbouw, dat wil zeggen de plaats, vorm en onderlinge volgorde van de woorden in de zin. Dit stelde de kersverse hoogleraar Variatielinguïstiek van het Nederlands Sjef Barbiers tijdens zijn oratie (zeg maar: eerste openbare hoorcollege) aan de Universiteit Utrecht op 1 juni 2006.

Wat vooral in het oor springt zijn de vele verdubbelingsverschijnselen waarbij één zinsdeel twee keer wordt uitgedrukt. In de volgende Oostvlaamse zin zitten drie van zulke verdubbelingen: verdubbeling van vraagwoord (wa en hoe), verdubbeling van onderwerp (ze en zulder) en verdubbeling van meervoudsvervoeging (da-n en hebb-en).

Wa peis de hoe da-n ze 't zulder hebb-en opgelost?
wat denk je hoe dat.MV ze het zij hebb.MV opgelost?

Deze schijnbaar overbodige verdubbelingen onthullen veel over de verborgen structuur van taal, de principes van de zinsbouw, de wisselwerking tussen lexicon, zinsbouwregels en uitspraakregels, en de grenzen die dit alles stelt aan zinsbouwvariatie. Deze grenzen zijn voor alle dialecten hetzelfde, maar niet elk dialect zoekt ze daadwerkelijk op. Verschillen tussen dialecten zijn vaak te verklaren uit het niet benutten van variatiemogelijkheden. De onderzoeksresultaten laten zien dat vooruitgang in ons inzicht in het taalsysteem vooral te verwachten is van een drastische vergroting van de empirische basis van het onderzoek, in het bijzonder de vergelijking van grote aantallen nauw verwante dialecten met elkaar en met dialecten van andere dialectfamilies.

Bron: nieuwsbericht Faculteit der Letteren, Universiteit Utrecht.

Nieuwsarchief


2017: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2016: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2015: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2014: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2013: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2012: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2011: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2010: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2009: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2008: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2007: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2006: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2005: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2004: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2003: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2002: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2001: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3
2000: 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
0: 0