Nieuwsberichten

Docent Nederlands luidt noodklok voor schoolvak Nederlands

30/06/2006

In de Volkskrant van 28 juni luidt docent Nederlands (en filosofie) Martin Slagter de noodklok voor het schoolvak Nederlands:
Taal moet je leren, leuk of niet

Met enige regelmaat wordt mij als docent Nederlands gevraagd hoe het toch komt dat onze leerlingen zo beroerd lezen en schrijven. Met de schriftelijke taalvaardigheid van onze leerlingen is het inderdaad treurig gesteld. Dat begint zelfs collega's in andere vakken op te vallen. Het antwoord is eenvoudig: dat komt doordat deze leerlingen in de voorafgaande twaalf jaar veel te weinig les in schriftelijke taalvaardigheid hebben gehad. Op de basisschool en in het vmbo bestaat het vak Nederlands te veel uit discussiëren, presenteren, vergaderen en andere 'leuke' dingen. En veel te weinig uit spellen, lezen, schrijven en ontleden.

Er groeit een generatie jongeren op van wie een aanzienlijk deel na zo'n vijftien jaar onderwijs niet in staat is een fatsoenlijke tekst te schrijven of een goed boek te lezen. Hetzelfde geldt voor het lezen van iets langere en complexere krantenartikelen dan in Spits of Metro staan. De laatste jaren lukt het mij niet meer mijn leerlingen zelfstandig zo'n artikel te laten lezen. Ze kunnen de daarvoor benodigde concentratie niet meer opbrengen. Let wel: we hebben het over het hoogste niveau mbo en het eerste jaar hbo.

Voor het probleem van de gebrekkige schriftelijke taalvaardigheid van Nederlandse jongeren bestaat één echte oplossing: meer lesuren Nederlands. Maar in het kader van het Nieuwe Leren is op veel roc's (regionale opleidingscentra) het aantal uren Nederlands juist teruggebracht of is het vak zelfs opgeheven. Bij ons krijgen de leerlingen welgeteld één klokuur per week Nederlands. Dat is te weinig om hun schriftelijke taalvaardigheid op een hoger plan te tillen, maar voor meer 'contacttijd' biedt onze begroting geen enkele ruimte. Daarom is er een andere, goedkopere 'oplossingsrichting': alle docenten worden tot taaldocent verklaard. Van deze 'integrale benadering' wordt in het beroepsonderwijs veel verwacht. Gelet op het opleidingsniveau en de taalvaardigheid van de gemiddelde (mbo-)docent: ten onrechte. Op mijn school heb ik welgeteld nog één universitair opgeleide collega (die overigens een vak geeft dat hij niet heeft gestudeerd). Voor de rest wordt het onderwijs verzorgd door tweedegraads docenten, instructeurs, assistenten en door stagiaires (oftewel lio's: leraren in opleiding).

Het Nieuwe Leren is vooral een antwoord op het toenemende gebrek aan motivatie en de hoge uitvalpercentages als gevolg daarvan. School moet weer 'leuk' worden. Maar jongeren lezen en schrijven leren, levert geen 'leuke' lessen Nederlands op. Om goed te leren lezen en schrijven, is inspanning, geconcentreerde aandacht en discipline nodig. Maar weinig jongeren brengen dit uit zichzelf op. Het wordt tijd de noodklok te luiden.

Martin Slagter

Nieuwsarchief


2017: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2016: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2015: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2014: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2013: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2012: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2011: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2010: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2009: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2008: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2007: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2006: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2005: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2004: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2003: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2002: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2001: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3
2000: 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
0: 0