Nieuwsberichten

Gronings onderzoek pleit voor taalstimulering in peuterspeelzalen

14/07/2006

(Persbericht Rijksuniversiteit Groningen - Wetenschapswinkels
Groningen, 28 juni 2006)

Peuters laten spelen met taal

Taalstimulering speelt een belangrijke rol in het voorkomen en bestrijden van taalachterstanden bij jonge kinderen. Het ligt voor de hand dat ook peuterspeelzalen daar een belangrijke rol in spelen. Maar de speciaal ontwikkelde VVE-programma's (Voor- en Vroegschoolse Educatie) als Piramide, Startblokken en Kaleidoscoop worden lang niet op alle speelzalen gebruikt. Bovendien gaan deze programma's vaak uit van 2 leidsters per groep, en peuters die minimaal 4 keer per week naar de peuterspeelzaal komen. In de praktijk blijkt dit financieel vaak niet realiseerbaar. Hoe zorg je er als peuterleidster in de praktijk dan voor dat peuters toch meer taal en een rijkere taal (met meer typen woorden, structuren en taalfuncties) gaan gebruiken?

De wetenschapswinkel Taal, Cultuur en Communicatie van de Rijksuniversiteit Groningen heeft op verzoek van de Stichting Compaen en de gemeente Veendam een kwalitatief onderzoek uitgevoerd naar de praktijk van taalstimulering op peuterspeelzalen.
Het onderzoek werd uitgevoerd door 9 studenten Nederlands onder leiding van docent taalvaardigheidsontwikkeling dr. Jan Berenst. Op alle peuterspeelzalen in Veendam maakten de studenten in het najaar van 2005 video- en audio-opnames; ze observeerden en analyseerden de manieren waarop de leidsters en de peuters taal gebruiken. Daarnaast werden ook de leidsters geïnterviewd om in te kunnen spelen op zaken die leidsters zelf belangrijk vinden in hun activiteiten met de kinderen. Het onderzoek richtte zich vooral op de vragen: hoe stimuleren leidsters aspecten van de taalontwikkeling (waaronder de woordenschat) tijdens het spel van de kinderen, rondom het voorlezen en in de interactie met de peuters. Daarnaast werd ook gekeken naar hoe leidsters omgaan met de verschillen in taalniveau tussen de kinderen.

De resultaten van het onderzoek maken duidelijk dat er soms al heel wat stimuleringsactiviteiten op peuterspeelzalen plaatsvinden, terwijl slechts een klein gedeelte van de onderzochte peuterspeelzalen werkt met een VVE-programma. Er werd echter wel een grote variatie in taalstimulering aangetroffen, zowel in de hoeveelheid taalstimulerende momenten als in de kwaliteit van deze taalstimulering. Van een systematische aandacht voor taalstimulering op alle fronten was slechts zelden sprake. Daarin ligt ook het effect van een VVE-programma. Wanneer leidsters in een dergelijk programma geschoold waren (i.c. Startblokken) werd dat zichtbaar in de meer bewuste en systematische aandacht voor de taalontwikkeling van de kinderen. Dit pleit voor een introductie van VVE-programma's op alle peuterspeelzalen. Tegelijkertijd blijkt uit het onderzoek dat de 'gewone peuterspeelzaalpraktijk' duidelijk aanknopingspunten biedt voor versterking. Daarom zou het ook wenselijk zijn om VVE-programma's niet zonder een analyse van de bestaande praktijken te introduceren, maar aan te laten sluiten op de al aanwezige kracht in de speelzalen. Investeren in de verdere professionalisering van peuterleidsters zal daardoor meer rendement opleveren.

De gemeente Veendam en de stichting Compaen hebben op basis van dit onderzoek direct een belangrijke stap voorwaarts gezet: In maart zijn de peuterleidsters al begonnen met een verkort scholingstraject in het VVE-programma Startblokken en daarin wordt ook gewerkt aan het uitwisselen en versterken van de al aanwezige kennis en ervaringen van de leidsters.

Rapport: Andreae, M., V.M. Baaijen, M. Besselse, H. Buis, M.N. Gosen, H. van Hoegee, H.A. Kuiper, A. Kwant, D. Wever en J. Berenst (2006), Spelen met taal, een onderzoek naar taalstimulering op peuterspeelzalen in Veendam, verslag van een onderzoekscollege, maart 2006.

Nieuwsarchief


2017: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2016: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2015: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2014: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2013: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2012: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2011: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2010: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2009: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2008: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2007: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2006: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2005: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2004: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2003: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2002: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2001: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3
2000: 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
0: 0