Nieuwsberichten

Hans Heestermans wil 'sex' voor 'seks'

14/08/2006

Hans Heestermans, oud-hoofdredacteur van Van Dale Groot Woordenboek van de Nederlandse taal, reageerde afgelopen zaterdag in een artikel in BN/De Stem op de Witte Spellinggids van Het Genootschap Onze Taal. De Witte Spellinggids, of: het Witte Boekje, wordt op woensdag 16 augustus gepresenteerd.

Heestermans is ingenomen met het Witte Boekje, al doet de 'lead' of inluidende strofe van zijn artikel misschien anders vermoeden. Daarin zegt hij: "De nieuwe editie van het Groene Boekje, de officiële spellinggids van het Nederlands, riep vorig jaar veel verzet op. Het Genootschap Onze Taal heeft gereageerd met zijn Witte Spellinggids. Het wordt er niet overzichtelijker op."

Heel blij is Heestermans met het behoud van het woord appèl in de nieuwe Witte Spelling. Dit woord wordt in het Groene Boekje van 2005 accentloos als appel gespeld, terwijl dat in het Groene Boekje van 1995 nog als appèl werd (voor)geschreven. Geheel nieuw is die kritiek niet. Veel criticasters van de Groene Spelling 2005 gebruiken precies dat woord om de onredelijkheid van die (nieuwe) spelling aan te tonen. We mogen Heestermans' kritiek daarom min of meer opvatten als een bekend rappel: "De onzinnigste [verandering in het Groene Boekje 2005] is het verdwijnen van het accentteken op appèl, zodat we nu met een ochtendappel en een avondappel zitten."

Misschien had de spelling van dat bekende woord zonder accent inderdaad voorkómen moeten worden? (Dat is overigens mijn persoonlijke mening, die van nieuwsredacteur Ben Salemans, en geen officiële mening van de Nederlandse Taalunie. Mocht het grapje vóórkomen/voorkómen u ontgaan zijn, dan wil ik voor alle duidelijkheid daaraan toevoegen dat ik die heisa rond de appel en het appel werkelijk te zot voor woorden vind. Ik vind dat er heel wat te zeggen valt voor die vereenvoudiging van de spelling van appel. Kan er nu echt ooit een misverstand optreden over de betekenis van het woord appel als het met of zonder accent wordt weergegeven? Nee toch? Dus weg met dat accent! Als je op appel een accent wilt om het te onderscheiden van de vrucht appel zonder accent, dan zijn er nog veel meer woorden die voor verplichte accenten in aanmerking komen, lijkt me. Dan is het einde zoek, met als gevolg een hoop extra onduidelijkheid op spelling(s)gebied. Ook denk ik dat ik als docent Nederlands op havo en vwo mijn leerlingen nauwelijks kan uitleggen waarom appel soms met een accent moet worden geschreven. Om te laten zien dat het woord uit het Frans of zo komt? Tja, dan komen er denk ik ook wel andere 'witte' woorden in aanmerking om met een accent geschreven te worden. Appel zonder accent is gewoon simpeler en veel leerlingen zullen het daarmee eens zijn. Oei, als ik met deze persoonlijke ontboezemingen maar geen gedonder krijg. Nieuwsredacteuren horen immers zich te beperken tot het melden van nieuws en hun mening daarover niet te vermelden... Vergeef het me voor een (één?) keer. Als ik iets lees over de appel-appèl-kwestie als bewijs voor de onzinnigheid van de nieuwe Groene Spelling zit ik bovenop de kast. Maar misschien zie ik in mijn dommigheid iets over het hoofd? Nogmaals, vergeef mij dat dan.)

Hans Heestermans besluit zijn artikel met: "De Witte Spelling is eenvoudiger, met minder uitzonderingen en met veel meer vrijheid voor de gebruiker. Dat is de grote winst. Heb ik dan geen wensen meer? Ja, zeker wel. Ik geef een paar voorbeelden: Het meervoud van ski is sk's, omdat 'skis' tot een moeizame interpretatie zou leiden. De verkleinvorm van ski is skietje, zowel volgens Groene Boekje als de Witte Spelling. Waarom niet ski'tje? Zo had ik ook nog graag sex weer terug. Want seks, dat kan toch niet?"

(Maar is 'vrijheid voor de gebruiker' dan zo wenselijk? Zeker, dat klinkt 'sympathiek' en 'democratisch', zo verleidelijk... Hoe dan ook: in elk geval zijn er voor één duidelijk vastgestelde, uniforme, spelling de nodige argumenten aan te dragen. Voor je het weet, hebben we straks weer te maken met een 'voorkeurspelling'. Maar dat is weer mijn persoonlijke mening. Kritiek op het Groene Boekje 2005 is misschien af en toe terecht. Maar veel kritiek slaat de plank volledig mis en is om je groen en wit over/aan te ergeren. Dat wilde ik toch eens een keertje gezegd hebben. Ach, ik houd op... Wees gerust: de komende tijd slik ik als nieuwsredacteur mijn persoonlijke meningen in Taalunieversumnieuwsberichten in en houd ik me bij de presentatie van droge nieuwsfeiten op het gebied van Nederlandse taal en letteren.)

Bron en nadere informatie: BN/De Stem.

Nieuwsarchief


2017: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2016: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2015: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2014: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2013: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2012: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2011: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2010: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2009: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2008: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2007: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2006: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2005: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2004: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2003: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2002: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2001: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3
2000: 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
0: 0