Antilliaans / Arubaans > Antillen

Wetten moeten taalkwestie oplossen

René Roodheuvel

06-03-2007

Leeflang-document.jpg
Minister Leeflang.
foto's: René Roodheuvel
Minister Omayra Leeflang van Onderwijs heeft twee wetten naar de Staten gestuurd die de talenkwestie op de Nederlandse Antillen definitief moeten beslechten. De Staten praten op 7 maart over de zogenoemde wet op de meertaligheid en binnenkort buigt het parlement zich ook over de wet op het funderend onderwijs. Daarin wordt het taalbeleid voor het onderwijs vastgelegd, inclusief de status van het Nederlands.

Met de wet op de meertaligheid zijn de officiële talen van de Nederlandse Antillen bepaald, waarmee volgens Leeflang een einde komt aan een jarenlange discussie. De wet gaat verder over de communicatie tussen de overheid en haar burgers. Dat kan zijn in het Papiaments, het Engels en het Nederlands. "Belangrijk en fundamenteel is dat je het Papiamentu nu naast het Nederlands als officiële taal hebt geformaliseerd, maar andersom ook dat je het Nederlands een officiële status in de Antillen hebt gegeven."

De meertaligheid in het onderwijs wordt geregeld in de wet op het funderend onderwijs, die inmiddels ook bij de Staten ligt. Onderwijs kan voortaan gegeven worden in één van de drie talen of in een combinatie. Het is nu aan de schoolbesturen om te bepalen in welke taal er les wordt gegeven. Het tot dusver gevoerde beleid dat - op een paar uitzonderingen na – de instructietaal in het basisonderwijs Papiaments moet zijn, is hiermee losgelaten.

Run op Nederlandstalige scholen

Op Curaçao is de jaarlijkse 'run' van ouders op de Nederlandstalige scholen weer begonnen. "Goed onderwijs is een loterij geworden", zei een ouder. Bij de Albert Schweitzerschool, een Protestants-Christelijke basisschool, is het aantal aanmeldingen ook dit jaar weer veel groter dan het aantal plaatsen: tweehonderd tegenover minder dan honderd. Er is een rangorde: als eerste komen Protestants-Christelijke kinderen in aanmerking, dan kinderen met broertjes of zusjes op school, dan kinderen uit de buurt en als laatste de overigen.
De ouders blijken hun kinderen vaak in te schrijven op meerdere of zelfs alle vier Nederlandstalige scholen om de kans op succes te vergroten. Ze geloven niet in het Papiaments als onderwijstaal omdat er buiten het eiland weinig mee te bereiken is.
De tweetalige scholen zijn een andere optie, maar dat blijkt toch op de tweede plaats te komen. "Ik wil Nederlands als leertaal en dan Papiaments erbij", zegt een moeder. (GvdH)

wma-1.jpg real-k1.jpg
Verslag van René Roodheuvel over de inschrijving bij de scholen (5'23'')
"Correct, ik heb dat beleid omgebogen, het is tegen de vrijheid van het onderwijs en het is tegen het leerrecht van de kinderen en hun vertegenwoordigers, de ouders". Volgens minister Leeflang kunnen schoolbesturen dus ook weer meer Nederlandstalig onderwijs aanbieden en daarmee de lange wachtlijsten in die sector wegwerken.

Taaldiscussie
De scholen hadden overigens al die mogelijkheid, aldus de minister. Omdat het niet in wetgeving was vastgelegd bestond de vrees dat het weer zou veranderen en dat weerhield de scholen van meer Nederlandstalig onderwijs. Een gevolg van de hoogoplopende politieke discussie over het Papiaments in het Funderend Onderwijs (FO). Maar nu de wet door de Raad van Ministers is aangenomen en naar de Staten is, hebben de schoolbesturen 'niets meer te vrezen'.

De taaldiscusssie was geen onderwijskundige discussie en ouders willen geen politiek in het onderwijs, zegt Leeflang, die denkt het debat met deze wet te hebben beslecht. "Ze (ouders-red) willen gewoon goed onderwijs. Je moet kijken naar de toekomst voor je kinderen en op basis van de toekomst – de scholen voor het voortgezet onderwijs zijn nog steeds in het Nederlands – kiezen ouders vaak voor Nederlands. De meerderheid van de ouders kiest voor tweetalige scholen."

Volgens Leeflang kunnen ouders met een beroep op de wet en het beleid bij schoolbesturen aankloppen voor meer Nederlandstalig onderwijs. Overigens was de keuze voor Papiaments in het FO nooit wettelijk vastgelegd. Toch wil ook minister Leeflang het nu verankerd hebben, "…om te voorkomen dat na mij weer iemand anders het komt veranderen. Want zo is dat geweest, het is gewoon een flip-flop geweest".

Scherpenheuvel---St.jpg

Het gebouw van het RK Centraal Schoolbestuur op Scherpenheuvel (Curaçao)

wma-1.jpg real-k1.jpg
René Roodheuvel in gesprek met minister Leeflang (6'40'')
Ouders willen garantie
Het RK Centraal Schoolbestuur beheert 29 scholen voor Funderend Onderwijs en is daarmee verreweg de grootste scholenorganisatie op Curaçao. Aan hen dus om de kwestie van de instructietaal goed te regelen. Algemeen directeur Don Hernandez realiseert zich wat daarbij voor ouders belangrijk is. "De ouders willen een soort van garantie, zeker bij het doorstromen van hun kinderen, dat het feilloos gaat naar het voortgezet onderwijs. En dat moeten wij als schoolbestuur zeker garanderen."

Het RK Schoolbestuur gelooft in tweetaligheid. Het gaat erom de juiste mix te vinden in de verhouding Papiaments-Nederlands. Nu beginnen de leerlingen met lezen in het Papiaments. Maar wanneer stap je over op het Nederlands? Men is bezig met een tweetalig project om het uit te zoeken en het op een uniforme wijze in te voeren. Directeur Hernandez hoopt dat nog dit kalenderjaar te kunnen realiseren.

Een handicap is dat er ondanks de invoering van het FO in 2002-2003 nog steeds te weinig lesmateriaal in het Papiaments voorhanden is en ook dat er te weinig geld is om het goed te ontwikkelen. Hernandez begrijpt dat ouders, mede gelet op die situatie, "het zekere voor het onzekere" nemen en dus kiezen voor het Nederlandstalig onderwijs met voldoende lesmateriaal. "Dat speelt zeker bij de ouders, daar ben ik zeker van."

Meer over: Antillen, Don Hernandez, Engels, Leeflang, Nederlands, Papiamentu, RK Centraal Schoolbestuur, taalkwestie, talen, tweetalig

Geef uw reactie



Naam
E-mail
Verberg mijn e-mailadres
Toon mijn e-mailadres bij mijn bericht
URL
Woonplaats
Land
Commentaar
  Type de tekens uit het plaatje over in onderstaand veld. Dit ter voorkoming van SPAM-berichten.
 
Stuur een kopie van dit bericht naar mijn eigen e-mailadres