Nieuwsberichten

Oudste gedrukte Nederlandse boek nu op internet

17/07/2008

Oudste gedrukte Nederlandse boek nu op internet

Vanaf 18 juli 2008 is het oudste Nederlandstalige gedrukte boek, de zogenoemde Delftse bijbel, voor iedereen digitaal beschikbaar. De Delftse bijbel is in 1477 gedrukt in Delft, en werd voltooid op 10 januari van dat jaar. Daarmee is dit boek het eerste met losse letters gedrukte werk in het Nederlands. De Delftse bijbel verscheen precies 22 jaar na het oudste gedrukte boek van Europa, de Duitse Gutenberg-bijbel (1455). Al is de Delftse bijbel bijna twee eeuwen ouder dan de Statenvertaling uit 1637, de Statenvertalers hebben deze bij hun vertaling nog gebruikt. De Delftse bijbel bevat het Oude Testament zonder de Psalmen. Het is onbekend wie verantwoordelijk is geweest voor de vertaling. De zetters en drukkers zijn minimaal twee jaar bezig geweest met de Delftse bijbel. Het digitaliseren van de tekst is in minder dan de helft van deze tijd gebeurd.

De Delftse bijbel beslaat 1281 pagina’s, gebonden in twee delen, met bijna 640.000 woorden. De onervarenheid met het zetten blijkt uit het grote aantal zetfouten. Van de Delftse bijbel zijn 250 exemplaren gedrukt, waarvan ongeveer 50 exemplaren bewaard zijn gebleven.

De digitalisering van de Delftse bijbel is het tweede resultaat van het grootste letterkundige vrijwilligersproject dat Nederland tot nu toe heeft gekend. Het Bijbeldigitaliseringsproject is van start gegaan in juni 2007, toen dr. Nicoline van der Sijs in enkele kranten en via andere media een oproep deed om mee te werken aan het digitaliseren van de Statenvertaling uit 1637, waarop massaal is gereageerd. De complete tekst van de Statenvertaling werd in mei op internet geplaatst.

Voor wetenschappelijk onderzoek biedt de digitale verzameling Bijbels tal van nieuwe mogelijkheden. De Bijbelvertalingen dateren uit een periode waaruit maar weinig tekstbestanden beschikbaar zijn, en waarin ook de historische woordenboeken een grote lacune vertonen.

De Delftse bijbel uit 1477 is, net als de digitale Statenvertaling 1637, voor iedereen toegankelijk op de websites van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (www.dbnl.org), het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (www.inl.nl) en het Nederlands Bijbelgenootschap (www.bijbelsdigitaal.nl). De afbeeldingen van de oorspronkelijke tekst, die gebruikt zijn voor het maken van de transcriptie, zijn te vinden op deze website van het Nederlands Bijbelgenootschap. De vormgeving en zoekmogelijkheden verschillen per website. Het project is mede ondersteund door de Nederlandse Taalunie.

Ook interessant voor zowel taalkundig als theologisch onderzoek is een andere website van het Nederlands Bijbelgenootschap (www.biblija.net), die de mogelijkheid biedt om de verschillende oude en moderne Bijbelvertalingen naast elkaar te zetten en met elkaar te vergelijken.

Meer informatie is te verkrijgen bij Nicoline van der Sijs, nvdsijs@euronet.nl, 030-2342881

Nieuwsarchief


2017: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2016: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2015: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2014: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2013: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2012: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2011: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2010: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2009: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2008: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2007: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2006: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2005: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2004: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2003: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2002: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2001: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3
2000: 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
0: 0