Nieuwsberichten

Belgische taalgrens is ook een boekengrens

07/03/2005

Wat Baantjer is voor Nederland, is Aspe voor Vlaanderen. Geen Vlaamse schrijver verkocht vorig jaar meer boeken dan misdaadauteur Pieter Aspe (pseudoniem van Pierre Aspeslag). In de bijna honderd boekwinkels van keten De Standaard voert hij met drie titels (Tango, Onvoltooid verleden en 13) de ranglijst aan van meest verkochte Belgische auteurs. De drie boeken waren in 2004 goed voor 39.310 exemplaren in de Standaard-winkels.

Maar de populariteit van adjunct-commissaris Pieter Van In en diens vrouw Hannelore Martens, tevens substituut (officier van justitie), houdt abrupt halt bij de Belgische taalgrens.

De taalgrens is ook een boekengrens. 'Aspe? Nog nooit van gehoord', zegt Eva Delbeke van Librarie Papyrus in het Waalse Namen. 'Dat is niet in het Frans vertaald en nee, de tv-verfilmingen ken ik evenmin.'

In de toptien van dagblad Le Soir staan wekelijks totaal andere Belgische auteurs dan in de lijstjes van de Vlaamse weekbladen Humo en Knack. De bestsellerlijsten delen enkel buitenlandse auteurs zoals Dan Brown van de ook in België massaal gelezen Da Vinci Code.

'Helaas, Vlamingen en Walen lezen elkaars literatuur niet', zegt Samira Amor van Le Foire du Livre, de jaarlijkse boekenbeurs in Brussel, die van 2 tot en met 6 maart tienduizenden Franstalige lezers trekt. 'Ja, natuurlijk wordt een ster als Jacqueline Harpman in het Nederlands vertaald, maar zij is hors catégorie.'

Maar zij is bekender in Frankrijk dan in Vlaanderen. Slechts drie van Harpmans boeken zijn in het Nederlands vertaald en nog twee zijn er leverbaar. Haar begin februari verschenen En toute impunité staat deze week op twee in de lijst van Le Soir (Da Vinci Code op één). Het is een 'komedie over goed en kwaad', maar haar uitgever in Parijs weet nog niet is of dit boek wordt vertaald.

'Een oudere generatie Vlamingen las nog vrij gemakkelijk Frans, die konden zonder vertaling', zegt de Franstalige schrijver, dichter en uitgever Francis Dannemark uit Brussel. 'De jonge generatie leest geen Frans meer, maar de Nederlandstalige uitgevers hebben het gat in de markt nog niet gezien.'

Zelf poogt de Franstalige Brusselaar Dannemark in het andere gat in de markt te springen, via zijn werkgever, uitgeverij Castor Astral in Parijs en Bordeaux. 'We zijn in 2003 La Bibliothèque Flammande begonnen, met meesterwerken uit Vlaanderen. Willem Elsschot, Jef Geeraerts, die moeten hier toch ook worden gelezen. De Franse romanschrijver Franz Bartelt schreef ooit dat als men de Franse literatuur wil redden, het misschien volstaat om meer Vlaamse literatuur te vertalen in de taal van Molière.'

Maar Dannemarks missiewerk wekt soms argwaan op. Bij het ministerie van Cultuur van de Franstalige gemeenschap beschouwen ze me hem soms als een mol die voor de Vlaamse gemeenschapsregering werkt. 'Ook op literair gebied zijn wij in Wallonië en Brussel altijd de periferie van Parijs geweest. Vlaanderen richt zich op Amsterdam en daar worden de Vlaamse auteurs uitgegeven. We negeren de andere helft van ons eigen land.'

De barrière is echter ook een kwestie van smaak. 'Er zijn wel boeken van me in het Frans vertaald', zegt de in Vlaanderen zeer populaire schrijfster Kristien Hemmerechts. 'Maar ik ben in het zuiden van België absoluut geen bekende persoon, hoor.' Tom Lanoye, niet weg te slaan van de Vlaamse nachtkastjes: 'Mijn boeken zijn niet in het Frans vertaald. Misschien spreken ze minder aan.'

Vaste waarde in Vlaanderen zijn de literaire thrillers van de vorige maand 75 jaar geworden Jef Geeraerts. Ook elk boek van Herman Brusselmans (zoals vorig jaar Ik ben rijk, beroemd en ik heb hoofdpijn) is een geheid succes. Hugo Claus keerde met Het verdriet van België terug in de bestsellerlijsten na een heruitgave voor zijn 75ste verjaardag.

In de fictie-toptien van De Standaard-boekhandels staat momenteel maar én Belgische schrijver tussen de Amerikanen: Paul Verhaegen. Zijn boek Omega minor is genomineerd voor de Gouden Uil 2005. Die Vlaamse literatuurprijs ging overigens slechts drie keer naar een Vlaming en zeven keer naar een Nederlandse auteur.

Toch hebben de lezende Vlamingen en Walen elkaar niet helemaal de rug toegekeerd. Op nummer één van de non-fictielijsten van het Vlaamse weekblad Knack staat al weken een boek uit Wallonië: Ik was twaalf en ik fietste naar school, het relaas van Sabine Dardenne die in 1996 na tachtig dagen werd bevrijd uit de kelder van Marc Dutroux.

Bron: de Volkskrant (van 5 maart 2005).

Nieuwsarchief


2017: 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2016: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2015: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2014: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2013: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2012: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2011: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2010: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2009: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2008: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2007: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2006: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2005: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2004: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2003: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2002: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
2001: 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3
2000: 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1
0: 0