taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 24 van 267  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Het Schoolvak

NEDERLANDS

24

Om de WRR-opmerkingen en de reactie daarop van de vakverenigingen goed te analyseren, moet ik eerst wat dieper met u ingaan op drie interpretaties van het begrip gelijke kansen, ID valt te omschrijven als het treffen van maatregelen die binnen het verband van de klas inspelen op verschillen tussen leerlingen. Met deze omschrijving is echter op een belangrijke vraag nog geen antwoord gegeven. Die vraag luidt: betekent dit inspelen op verschillen tussen leerlingen dat deze via verschillende leerwegen ook verschillende éindpunten mogen bereiken van het leerproces? Wordt er gestreefd naar verscheidenheid? Of moet inspelen op verschillen betekenen dat alle leerlingen hetzélfde eindpunt van het leerproces bereiken, maar via verschillende leerwegen? Wordt er gestreefd naar eenheid?

Op deze vraag is met name ingegaan door De Koning (19781, 19782, 1980). Hij analyseert het streven naar gelijke kansen dat in belangrijke mate ten grondslag ligt aan 1D in heterogene groepen en onderscheidt daarbij drie mogelijke interpretaties van dit streven. De eerste is: gelijke kansen voor glijk begaafden , de meritokratische interpretatie. Binnen het selectieve schoolsysteem is de selectie onderweg een steeds belangrijker plaats gaan innemen ten opzichte van de begin- en eindselectie. Deze selectie onderweg verschijnt binnen deze eerste interpretatie als 'determinatie'. De brugklas of brugperiode heeft primair een determinatie-functie: leerlingen verdelen over de diverse scholen, streams of vakniveaugroepen, en tenslotte over diploma's, die verschillen in waarde en in rechten die daaraan ontleend kunnen worden. ID is binnen dit systeem voornamelijk een middel om leerlingen te plaatsen in een rangorde in kennis en in scholingsniveaus. Hoe meer verrijkingsstof een leerling bijvoorbeeld doorwerkt of hoe sneller zijn leertempo is, des te hoger is zijn plaats in de rangorde en des te groter zijn straks zijn verdere scholingsmogelijkheden. Onderwijs wordt in de meritokratische ideologie vooral gezien als instrument dat aangeboren verschillen in begaafdheid omzet, bv. via ID, in verschil in leerprestaties. De rol van het onderwijs zelf als veroorzaker van verschillen wordt genegeerd.

De tweede interpretatie van gelijke kansen is gelijke kansen door vrijheid van ontplooiing, de liberaal-humanistische opvatting. Binnen een eveneens selectief schoolsysteem verschijnt de selectie onderweg nu niet, of niet alleen, als determinatie, maar vooral als 'individualisering' en 'keuzemomenten'. Via hun persoonlijke keuzes van leerwegen crëeren de leerlingen nu zélf een rangorde in kennis en in scholingsmogeljkheden en determineren ze zodoende zich-