taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 47 van 267  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Wim van Calcar
47

wat zij deden of wat hun doel was.

4. Leerlingen gaan na wat er allemaal gedaan wordt in een show-programma op de t.v., wanneer dat prátend gebeurt. Wat doet de show-man terwijl hij dit of dat zegt? En wat doen de deelnemers al pratend?

5. Leerlingen moeten een opgedragen handeling ten uitvoer brengen met behulp van een tekst: een inleiding houden, oproepen tot een demonstratie, een verzoek indienen, een bezwaarschrift opstellen, iemand aanvallen.

6. Leerlingen krijgen de opdracht zich een doel voor ogen te stellen en dat doel na te streven via taal. Wat was het doel en welke handeling in taal was daarvoor nodig?   J

7. Leerlingen stellen zich voor dat ze een radio gaan kopen zonder nog precies

te weten welke. Welke handelingen in taal zullen er plaats hebben? Resultaat: als resultaat van een of meer lessen over het begrip noteren leerlingen voortaan uit zichzelf bij elke tekst, enerzijds: wat wilde ik van de tekst of wat wilde de leraar; anderzijds: wat wilde de maker? (Zij worden gewend dit uit zichzelf te doen, dus niet gedwongen door vragen van de leraar. Op die wijze leren zij zelf vragen aan een tekst te stellen en raakt het onderwijs verlost van de 'tekst met vragen'.)

Opzet is dat elk onderdeel van de cursus volgens het gegeven voorbeeld wordt uitgewerkt. In dit artikel beperk ik me. Bij de eerste onderdelen die ik behandel, geef, ik kort het doel, de theorie, de middelen en het resultaat. Daarna beschrijf ik alleen doel en resultaat.

3 De leescursus

In de leescursus ligt de nadruk op de tekst als een vorm van handelen door schrijver en lezer. Een verantwoording hiervoor geeft de Aanzet. Dit uitgangspunt stelt me in staat, de inhouden die tot nog toe in verband met lezen in het onderwijs ter sprake komen, zoals doel, publiek, stijl, opbouw en argumentatie, in een samenhangend geheel te presenteren.

(1) In aansluiting op het algemene begrip handelen .dat in het voorbeeld aan de orde is geweest, maken leerlingen kennis met het onderscheid materieel en verbaal handelen, tussen bv. slaan of lopen en klagen of schelden_.. (theorie). Doel is dat zij de abstracte kennis dat taalgebruik handelen is, kunnen concretiseren. Middelen hiervoor zijn: alle mogelijke handelingen rubriceren onder een van de twee labels; in een tekst vaststellen welke expliciete handelingen verbaal, en welke materieel zijn; nagaan wanneer je verbaal hetzelfde kunt bereiken als materieel ( zoals vragen om een glas in plaats van het zelf