taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 64 van 267  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Het Schoolvak

NEDERLANDS

64

technieken waarbij de inhoud de verpakking is. De vaardigheden lezen en schrijven zijn ontdaan van hun functie: de vraag wat leerlingen willen meedelen of willen weten wordt niet als uitgangspunt van taalvaardigheidsonderwijs beschouwd. Slechts de vraag hoe breng je leerlingen zo leuk mogelijk deze vaardigheden bij wordt gesteld: er wordt niet nagedacht over een visie op taalvaardigheidsonderwijs, maar alleen over de juiste methodiek voor het overbrengen van de vastgestelde stof.

Het belangrijkste doel van alfabetiseren is niet het verwerven van de technische beheersing van het geschreven woord, maar van een veranderd bewustzijn, wat mensen kunnen uiten door taal en handelen. Freire schrijft: "Acquiring literacy does not involve memorising sentences, words and syllables - lifeless objects unconnected to an existential universe - but rather an attitude of creation and recreation, a self transformation producing a stance of intervention in one's context." (Freire 1976, p.47)

In het alfabetiseringswerk worden lezen en schrijven dus .niet beschouwd als technische vaardigheden, te abstraheren van een specifieke boodschap, maar juist als middelen om iets mee te delen of iets te weten te komen. Leren schrijven betekent dan het formuleren van een mening; leren lezen het problematiseren van de inhoud van geschreven teksten en het leren selecteren en eventueel verwerpen van het aanbod van teksten: "Je zoekt namelijk informatie naar aanleiding van een vraag en om •een antwoord te vinden op die vraag hoef je niet elke tekst te lezen". (Van Dijk en Hofmeester 1986, p.18). De cursisten hebben zelf genoeg leerstof aan te reiken: hun ervaringen, verhalen en problemen vormen het uitgangspunt en de inhoud van de tekst.

De vraag wat je leert lezen en schrijven impliceert iedere keer weer een politieke keuze voor de begeleiders. Je kunt mensen veel leren: hoe ze snel en efficiënt de formulieren van de Sociale Dienst moeten invullen bijvoorbeeld. Maar je kunt ook met cursisten overleggen hoe ze die formulieren moeten invullen om de voordeurdelers-korting te ontwijken. En leer je mensen klakkeloos borden met 'Verboden Toegang' en 'Privé' lezen of ga je samen na waarom dat er staat en wat daar achter zit?

Een andere consequentie van deze politieke vorm van alfabetiseren is, dat er niet gewerkt wordt met bestaande lees- en schrijfmethodes (wat niet wil zeggen dat zij af en toe niet geraadpleegd worden). Veel taalmethodes gaan uit van de gedachte dat lezen en schrijven stapsgewijs, van makkelijk naar moeilijk geleerd moeten worden. Dit is bij volwassenen niet alleen zeer onhandig, maar