taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 77 van 267  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Cor Geljon
77

Zo begint ongeveer Rosmersholm, een toneelstuk van Hendrik Ibsen en met zo'n pagina tekst kom je al een heel eind als je iets zou willen doen met toneelteksten in de klas.

Je zou bijvoorbeeld kunnen praten over de introductie, de suggestie die uitgaat van de openingsscène zonder dat er nog een woord gesproken is. Het toneelbeeld zegt al iets over het milieu: een familie van advocaten, officieren en predikanten. De veldboeketten moeten wel een betekenis hebben, omdat ze detoneren in het statige interieur. Het lijkt avond te zijn.

Je zou het kunnen hebben over de personages. Twee, voorlopig naamloze vrouwen, maar de een vraagt de ander toestemming om de tafel te dekken en spreekt haar aan met juffrouw. Zij is kennelijk de ondergeschikte. Bovendien blijkt ze sterke waarde te hechten aan de verschijning van een wit paard na het overlijden, terwijl haar mevrouw er niet in lijkt te geloven.

Ten derde worden er nogal wat vragen opgeroepen. Waarom praat men op deze wijze over die dominee, die wéér het molenpad opgaat en toch weer de vlonder mijdt. Wie is die rector die dat laatste wél durft; terwijl het toch zijn zuster was. Wat is er bij de vlonder gebeurd, wat is de functie van dat witte paard? Die vragen maken de lezer en toeschouwer nieuwsgierig naar het vervolg en het gesprek over de dood tussen al die bloemen suggereert direct al een thema dood-leven.

In deze eerste pagina tekst bevinden zich eigenlijk alle elementen, die ik in de klas aan de orde wil stellen bij het lezen van een toneeltekst of het kijken naar een stukje TV-drama. Dat zijn dan vooral de boeiende werking en de betekenislaag. Beide elementen hangen nauw samen met de wijze waarop de auteur zijn verhaal heeft georganiseerd en daarom houden we ons ook bezig met de structuur.

Tenslotte bestaat er altijd een spanning tussen de woorden van het tekstboek en de voorstelling en ook die relatie krijgt aandacht.

De boeiende werking, de betekenislaag en de structuur vormen de bouwstenen van mijn lessen drama-analyse. Ik wil mijn leerlingen handvatten geven om met een toneelstuk om te gaan, een strategie om drama-teksten te lezen, een attitude om naar toneel te kijken, zowel in de schouwburg als op de televisie. Om een idee te geven van wat ik bedoel wil ik in deze presentatie in vogelvlucht de lessen met u doornemen, zoals ik die op school geef.