taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 80 van 267  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Het Schoolvak

NEDERLANDS

80

voor ons onbekende bezoeker of het noemen van een actie die later zal worden ondernomen).

Soms vinden er vertragingen plaats en een andere keer zorgen contrasten of conflicten voor een plotselinge stroomversnelling. Om te blijven boeien moet een auteur zijn verhaal zo structureren, dat het publiek voortdurend heen en weer geslingerd wordt van een kennisachterstand naar een antwoord op die vraag, waarna direct weer nieuwe onduidelijkheden worden opgeroepen.

Soms heeft het publiek ook een kennisvoorsprong. De punaise die mijn voorganger-hier in uw bijzijn met een vals gezicht hier op mijn stoel zou hebben gelegd, was de garantie geweest voor een aandachtig gehoor, dat zit te wachten op het moment dat ik zou gaan zitten. Het is het Jan Klasen-gevoel als je weet dat Katrijn haar man een poets wil bakken. De auteur geeft het publiek een voorsprong door het in vertrouwen te nemen en je weet dat de hoofdfiguur zijn ondergang tegemoet gaat. De overspelige vrouw verstopt haar minnaar onder het bed; de moordenaar slijpt zijn mes.

Al deze elementen hebben vooral te maken met de wijze waarop de auteur zijn materiaal heeft georganiseerd. Maar ook al uit zo'n kort videofragment blijkt vaak, dat er meer is, dat het feit dat je met een bepaald personage kunt meeleven een belangrijk deel van je interesse in het gebeuren bepaalt. Naast de lijst van de al eerder genoemde aspecten maken we dus ook een lijstje van punten die te maken hebben met de persoonlijke betrokkenheid van het gebeuren. Hierop komt behalve de mogelijkheid tot identificatie ook de reactie van het publiek op de waardeoordelen die in het stuk aangeboden worden. Het zich bevestigd voelen in bepaalde ideeën over leven en dood of de mens en de samenleving, maar juist ook de aantasting of de doorbreking van die waardeoordelen kunnen een enorm effect hebben op de toeschouwer. Hetzelfde geldt voor sterke emotionele uitingen op het toneel, zoals een huilbui of een aanstekelijke schaterlach.

Nadat we de voornaamste factoren die de boeiende werking bepalen op een rijtje

hebben gezet, annoteren de leerlingen een toneelfragment op papier. Dat kan

met behulp van zeer veel verschillende categorieën, je kunt je ook beperken

tot enkele hoofdaanduidingen. Ze noteren in de marge welke spanning verwekkende elementen ze hebben ontdekt. Tenslotte schrijven ze zelf een korte scène met zoveel mogelijk spannende momenten.