taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Tiende conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 10 | Tiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1997)


Bijdrage: Nieuwe tendensen in het schoolvak Nederlands op HSN-10 (Mark Van Bavel)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

14   Mark Van Bavel

De belangrijkste recente didactische evolutie is echter binnen de vaardigheden zelf aan de gang. Mede onder invloed het procesleren en leerstrategieën wordt het belang aangevoeld van een stap-voor-stap-aanpak van het leerproces, vooral in de vaardigheden, vanuit de idee: wat moeten leerlingen kennen en kunnen voor ze een volgende stap zetten? Men lijkt erop bedacht in het aanleren van vaardigheden zo weinig mogelijk hiaten of overlap te organiseren. Schoolboeken en methodes beginnen hun vaardigheden steeds meer te ordenen volgens leerlijnen. Een handige manier om die leerlijnen te ontwerpen, is te vertrekken vanuit de vraag: wat is de communicatieve situatie van een opdracht/een tekst (taalhandeling, tekstsoort, tekstdoel, vorm, publiek...) en vervolgens na te gaan wat een leerling daarvoor moet kennen en kunnen.

Misschien liggen de eindtermen zoals ze in Vlaanderen geformuleerd zijn, wel mee aan de basis van dat denken. Die zijn namelijk geordend van eenvoudig naar complex, van makkelijk naar moeilijk op drie vlakken: in het niveau van verwerking van de opdracht (van kopiërend naar beoordelend), in het publiek (van jezelf naar een onbekende volwassene) en in de tekstsoort (van diverterend naar conatief). Of is het denken in leerlijnen de logica van het leren zelf? Telkens je grenzen verleggen van wat je reeds kende naar wat onbekend, minder vertrouwd is.

Doorheen de drie componenten lopen zowel op kennis- (reflectie?) als op vaardigheidsniveau (praxis?) kennelijk een aantal didactische 'rode draden' die het leren van de leerling centraal stellen, met ruimte voor reflectie. Met in de aanpak aandacht voor strategieën, het zelfstandig leren van de leerling, het belang van een projectmatige aanpak en de integratie van vaardigheden. Daarnaast groeit het inzicht in transfer: zo kan wie vaardig is voor spreken, een beroep doen op dezelfde vaardigheden voor schrijven.

2 IN DIE NIEUWE TENDENSEN SPELEN INVLOEDEN VAN 'BUITEN'

Naast de vernieuwende tendensen in het moedertaalonderwijs die van binnenuit komen, zijn er ook invloeden op het vlak van didactieken die althans in de beginfase ingegeven waren door invloeden van buiten:

  1.  de toenemende instroom van allochtone leerlingen vereist(e) een andere didactiek, die een antwoord moe(s)t vinden op de lage scores van die leerlingen op instructietaal;

  2.  de toenemende invloed van de media als ondersteuning van het leren;

  3.  allerlei beleidsinitiatieven.

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties