taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 21 van 410  | volgende pagina »
naar een andere pagina

`NEDERLANDS' NIEUWE-STIJL

Een centraal vak, in de lengte en de breedte

Steven ten Brinke

Een aantal jaren geleden bracht de Nederlandse Partij van de Arbeid de nota Schuivende Panelen uit. Die was bedoeld om een fundamentele discussie in de partij aan te zwengelen. De nota handelde over de nieuwe concepten die het socialistisch denken op hinderlijke wijze aan het schuiven brachten, namelijk het begrip `marktdenken' en het begrip 'individualisering', en hij probeerde die concepten in het socialistisch gedachtegoed te incorporeren. De nota bracht in de partij merkbare deining teweeg.

Ook ik ga u vandaag met schuivende panelen bezighouden, en wel met verschuivende concepten in het schoolvak Nederlands. Het lijkt me ook een passend onderwerp voor het tienjarig bestaan van de jaarlijkse conferentie Het Schoolvak Nederlands. Het gaat daarbij om verschuivingen die nog grotendeels moeten plaatsvinden, maar waarvoor de belangrijkste voorwaarden al wel gerealiseerd zijn. De effectuering zal des te sneller plaatsvinden naarmate we als vakdidactici bereid zijn het proces een handje te helpen. Ik beperk me tot verschuivingen in het vak Nederlands in het voortgezet onderwijs in Nederland. Of ze zich in Vlaanderen ook voordoen, moet ik in het midden laten.

Het gaat om drie verschuivingen die ik met u op hoofdlijnen zal doornemen. Daarna zal ik aangeven wat voor praktische implicaties eraan vastzitten voor vakdidactici en leraren, en welke inspirerende ontplooiingsimpulsen ze aan ons vak bieden.

Ik steek van wal met Verschuiving nr. 1. Die vindt plaats binnen het schoolvak Nederlands. De voorstellen van de Vakontwikkelgroep Nederlands voor de bovenbouw van vwo en havo, die in essentie zullen worden overgenomen door het parlement, gaan via de daarin vervatte eindtermen de leerlingen sturen naar het bereiken van een complete basiscompetentie op het gebied van taal-communicatieve activiteit in zowel het non-fictionele (`taalbekwaamheid') als het fictionele domein (literaire competentie'). De verschuiving wordt gedragen door het woord 'complete' in de lange samenklontering. De door de leerlingen te verwerven basiscompetentie heeft namelijk niet alleen betrekking op alle belangrijke verschijningsvormen van taalcommunicatieve activiteit, te weten spreken/discussiëren, lezen en schrijven, maar ook op alle belangrijke genres die in het maatschappelijk en het geestelijk leven van belang zijn.

De nu vigerende eindexamenprogramma's vertonen die compleetheid in veel mindere mate. Er ontbreekt serieuze aandacht in voor de belangrijke verschij-