taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 22 van 410  | volgende pagina »
naar een andere pagina

22   Steven ten Brinke

ningsvorm spreken, inclusief discussie. Wat schrijven betreft: het genre dat het belangrijkst is voor het maatschappelijk leven, de gedocumenteerde tekst, moet zijn plaats nu nog meestal afstaan aan het opstel, dat in het maatschappelijk leven nauwelijks voorkomt. Van de leesbekwaamheid worden niet alle belangrijke aspecten getoetst, terwijl in het bijzonder het literatuuronderwijs minder gericht wordt op literaire competentie dan op cultuuroverdracht.

Deze, nu nog slechts globaal getypeerde, eerste verschuiving is een voortzetting van wat al eerder door het eindtermenpakket van de Basisvorming op gang is gebracht.

Ik kom tot de tweede Verschuiving. Die kan in combinatie met de eerste spectaculaire gevolgen hebben. Zij is gelegen in het concept Leren leren, dat door de Stuurgroep Tweede Fase van een concept dat alleen voor de voorhoede in het onderwijs leefde, tot een dominant concept is gemaakt. Zoals altijd met een vernieuwend concept het geval is, wordt het door de experimenterende praktijk verschillend opgevat en uitgewerkt. Op termijn zal zeker een bepaalde convergentie gaan optreden. Over de uitwerkingen en over de mogelijke convergentie daarin wil ik het hier niet hebben. Ik concentreer me op de kern die in het concept zit opgesloten. Die kern houdt in dat het goed zou zijn als de leerlingen leercompetentie verwerven, dat wil zeggen de competentie om schooltaken niet zuiver passief uit te voeren onder leiding van een leraar of een boek die/dat werkt volgens het Bonzo- ofwel hapklare-brokkenprincipe, maar meer creatief qua aanpak en tijdplanning, ook ten aanzien van complexere taken.

teren leren' interpreteer ik dus als het verwerven van leercompetentie die je nodig hebt voor het qua aanpak en planning creatief uitvoeren van complexere leertaken. Welnu, als je er maar even over nadenkt, realiseer je je dat de 'complete taalcommunicatieve basiscompetentie' die ik bij Verschuiving nr. 1 noemde, een van de zeer voorname onderdelen vormt van de leercompetentie. Iedereen immers die zich op een beetje serieus niveau probeert te ontwikkelen, of dit nu een hbo-student is in zijn eerste jaar of een afgestudeerde die voor een nieuw onderwerp staat, moet immers, ter wille van het bereiken van resultaten, allerlei complexe taalcommunicatieve activiteiten ontplooien, bijvoorbeeld het materiaal in een reader ordenen, sleutelartikelen analyseren en interpreteren, zaken schriftelijk op een rijtje zetten, discussiëren met collega's of een docent, enz. enz. Hij/zij heeft daarvoor de 'complete taalcommunicatieve basiscompetentie' nodig waar het in deze voordracht over gaat. Dat studenten en docenten zich dit op dit ogenblik nog niet of nauwelijks realiseren, doet daar niets aan af. Straks zal ik overigens aangeven wat daaraan gedaan kan worden.

Natuurlijk zijn deze gedachten al eerder geuit. Wat echter essentieel is in de situatie-nu is dat het 'Leren leren', dus wat ik noemde de leercompetentie, via de nota's van de Stuurgroep Tweede Fase een geaccepteerd begrip is geworden, en dat onderwijsmensen zich in stijgenden getale bewust beginnen te