taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Tiende conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 10 | Tiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1997)


Bijdrage: Van schrijfonderwijs naar schrijfvaardigheidsonderwijs (Marianne Overmaat)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

VAN SCHRIJFONDERWIJS NAAR SCHRIJF-
VAARDIGHEIDSONDERWIJS

Mogelijkheden voor effectiever en
efficiënter schrijfonderwijs

Marianne Overmaat

1 OVERBELASTING

In de periode dat ik op de middelbare school zat, was succes in het schoolvak Nederlands vooral een kwestie van algemene ontwikkeling en verbale intelligentie. Je kon het, of je kon het niet. Wie het kon, hoefde er als leerling nauwelijks iets voor te doen. En wie een klas vol leerlingen had die het konden (zoals 35 jaar geleden in de bovenbouw meestal het geval was) hoefde er als docent evenmin veel voor te doen. Niet meer dan enthousiast zijn voor het vak, of liever voor literatuur; taalvaardigheid stond nauwelijks op het programma.

Dat is veranderd. Anders dan zijn collega van 35 jaar geleden, is de huidige docent Nederlands overbelast. Deze overbelasting gaat samen met een andere opvatting over taalvaardigheid. In plaats van `je kunt het of je kunt het niet', denkt men nu: 'oefening baart kunst'. Tekstverklaren leer je door teksten te verklaren, samenvatten door samenvattingen te maken, mondeling presenteren leer je door een spreekbeurt te houden, en het schrijven van teksten leer je door opstellen te maken. Al dat oefenen brengt veel beoordeel- en correctiewerk met zich mee en daarmee overwerk.

Onderzoek laat zien dat docenten Nederlands (in Nederland) inderdaad overbelast zijn, of in ieder geval beduidend meer werken dan waar zij voor worden betaald. Slechts 4% van de docenten ziet kans het werk te doen binnen de tijd die hoort bij de aanstelling. Een derde werkt alleen over tijdens bepaalde perioden, en bijna tweederde van de docenten geeft aan gedurende het grootste deel van het jaar over te werken. Dat overwerk neemt ook substantiële vormen aan. Gemiddeld werken docenten Nederlands in een doorsneeweek ongeveer 7 uur over en in een piekweek 15 uur. Het schooljaar blijkt 7 à 8 van deze piekweken te tellen.

Aan dat overwerk liggen uiteraard verschillende oorzaken ten grondslag, maar onvoldoende tijd voor voorbereiding en correctie scoort het hoogst. Schoolonderzoeken, onvoldoende tijd voor taakuren, problemen van leerlingen, vergaderingen en dergelijke spelen eveneens een rol, maar een veel kleinere.

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties