taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 259 van 410  | volgende pagina »
naar een andere pagina

DE VAARDIGHEID SAMENVATTEN

Else Pistoor

Het wordt steeds duidelijker dat een aantal vaardigheden die nodig zijn voor zelfstandig werken en zelfstandig leren, ook deel uitmaken van het leerplan Nederlands, bijvoorbeeld interviewen, discussiëren, mondeling en schriftelijk presenteren. Dit geldt ook voor de vaardigheid samenvatten. Er ontstaat echter voor leerlingen een merkwaardige systeemscheiding als zij in het Handboek Vaardigheden voor de Tweede Fase van het Voortgezet Onderwijs, Leerlingenboek op p. 74 lezen:

`Een samenvatting kun je maken:

a   voor jezelf;

• omdat je een proefwerk moet leren

• omdat je bang bent dat je de inhoud vergeet die je later denkt nog eens nodig te hebben

b voor een ander;

c   voor het vak Nederlands op je eindexamen; omdat dit een vaardigheid spe-
cifiek voor dat vak is, verwijzen we je naar de leerboeken Nederlands.'

Voor samenvatten geldt wat voor alle communicatieve vaardigheden geldt: doelen en publiek hebben grote invloed op vorm en inhoud, maar de vaardigheid op zichzelf blijft hetzelfde: in het kort weergeven wat men gehoord, gezien of gelezen heeft. Een systeemscheiding kan alleen voorkomen worden als de leraren Nederlands en de andere leraren bij wie leerlingen leren samenvatten, ervoor zorgen dat zij van een zelfde begrippenkader uitgaan. Dit geldt uiteraard niet alleen voor de bovenbouw, maar ook voor de onderbouw en in het bijzonder voor de studielessen. (Basisvorming, kerndoel 10 voor Lezen: de leerlingen kunnen 'van die teksten een globale samenvatting geven, waarin tenminste het hoofdonderwerp en de hoofdgedachte verwoord zijn'.)

1 DE BEGINSITUATIE IN 4 HAVO EN 4 VWO

Als de leerlingen in de vierde klas komen, hebben zij al veel ideeën hebben over wat een samenvatting is en hoe zij een samenvatting moeten maken. Docenten Nederlands kunnen deze voorkennis activeren door aan het begin van het jaar met hun vierde klas de volgende oefening te doen.