Home › HSN Conferentie › Doorzoek alle bundels ›

Doorzoek alle bundels


Bundel 10 | Tiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1997)

Bijdrage: Dit woord geeft mij rare kriebeltjes! Taalnormen in de kleuterklas: een gevalsstudie (Griet Ramaut)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

DIT WOORD

GEEFT MIJ RARE KRIEBELTJES!

Taalnormen in de kleuterklas: een gevalsstudie

Griet Ramaut

1 OVER 'GOED' EN 'SLECHT' TAALGEBRUIK GESPROKEN

VOORBEELD 1

HUSEYIN:   Een kindje had alle telefonen gepikt.

JUF:   Wacht, dat is iets dat ik niet zo graag hoor!

JAC:   Telefoon gestolen, hé?

JUF: Of weggenomen. Maar liefst niet gepikt! Ik vind dat zo een raar woordje. Als ik dat woord hoor, dan krijg ik altijd zo van die rare kriebeltjes in mijn buik.

Bovenstaand voorbeeld illustreert dat leerkrachten bekommerd zijn om het taalgebruik van hun leerlingen. Op school moeten kinderen taal 'goed' leren gebruiken. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen zogenaamd 'goed' en `slecht' taalgebruik. Maar wat betekent 'goed' taalgebruik eigenlijk voor een kleuterleidster? Is dat hetzelfde als 'correct' taalgebruik? Hoe belangrijk is dit in de kleuterklas? Op welke manier wordt er met taalnormen omgegaan in de klas? En wat voor taalopvattingen gaan hierachter schuil?

Op school moeten alle kinderen de standaardtaal leren. Dat lijkt op het eerste gezicht evident. De school wil kinderen gelijke kansen bieden in de maatschappij en dit brengt met zich mee dat kinderen de taal moeten leren die maatschappelijke integratie verzekert. De standaardtaal is de taal die algemeen erkend wordt als 'de' officiële norm. Het lijkt dus van belang dat elke taalleerder de geldende taalnorm leert respecteren en toepassen, want dit garandeert een vrijwaring of verbetering van zijn of haar sociale positie in de maatschappij.

Leerkrachten vervullen hierbij (vaak onbewust) een essentiële taak: zij zijn de `bemiddelaars' die de legitieme taal, vastgelegd in onder andere grammatica of woordenboeken, moeten doorgeven aan de leerlingen. Zij moeten ervoor zorgen dat kinderen de standaardtaal leren erkennen en toepassen.(1) Bijgevolg lijkt het niet toevallig dat correctheid in het (taal)onderwijs vaak een belangrijk aandachtspunt is. Correctheid kan zich op drie niveaus situeren. Linguïstische correctheid verwijst naar de regels van het taalsysteem. Situationele correct-