taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 339 van 410  | volgende pagina »
naar een andere pagina

ACHTER DE COULISSEN VAN TAAL

Taalbeschouwing in een taakgerichte aanpak Koen Van Gorp

1 WAT IS TAALBESCHOUWING?

"Het specifieke van het onderwijs in taalbeschouwing is, dat het kinderen alert leert zijn om in natuurlijke situaties over taal en taalgebruik na te denken, 'te reflecteren'." (Eindtermen 1995)

Taalbeschouwing is dus reflectie op alle aspecten van taal. Onder reflectie wordt een actief onderzoek verstaan. Alle aspecten van het taalsysteem en taalgebruik kunnen het onderwerp van een min of meer systematisch onderzoek vormen. Taalbeschouwing is dus veel ruimer dan het traditionele grammatica-onderwijs.

Bij taalbeschouwing kun je als het ware twee sporen volgen. De beschouwing kan gericht zijn op de taal en het taalgebruik, kortom op het product. Deze vorm van taalbeschouwing kan in een methode of door een leerkracht intentioneel uitgewerkt worden, of incidenteel, als een gelegenheid zich voordoet, voorkomen.

Een taalgebruiker kan ook reflecteren op de manier waarop hij een taak uitvoert: hoe hij taal daarbij gebruikt (heeft), welke (talige) problemen hij al dan niet ervaren en opgelost heeft. Er wordt gereflecteerd op het proces, op de vaardigheden of strategieën met het oog op latere taken (OVSG 1996). Dit sluit aan bij de eindterm taalbeschouwing: "De leerlingen kunnen reflecteren over gebruikte luister-, spreek-, lees- en schrijfstrategieën". Deze meestal incidentele vorm van taalbeschouwing is belangrijk binnen een taakgerichte aanpak. Met name als dit nadenken gekoppeld wordt aan een probleem dat de leerlingen ervaren (hebben) bij het uitvoeren van een taak, zal de expliciete informatie die zo'n taalbeschouwelijk moment oplevert, als relevant en onmiddellijk toepasbaar ervaren worden, en daardoor een grotere kans hebben om enig effect te hebben op het taalgebruik van de leerlingen.

2 WAAROM TAALBESCHOUWING?

Waarom zouden we de leerlingen in taakgericht taalonderwijs het onderscheid tussen feit en mening bijbrengen? Waarom moeten leerlingen weten wat een onderwerp is of wat de trappen van vergelijking zijn? Waarom zouden we uitgebreid stilstaan bij de wijze waarop leerlingen een tekst selectief kunnen lezen?