taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 49 van 410  | volgende pagina »
naar een andere pagina

TOENEMENDE VARIATIE IN ONZE
STANDAARDTAAL TUSSEN OUDE EN
NIEUWE KERNDOELEN

Carl Brsewitz

1 IS HET NEDERLANDS ÉÉN TAAL?

Is het Nederlands één taal of zijn het er twee? Voor beide opvattingen zijn misschien argumenten te geven. Zodra je een term kiest om over het verschil te praten, lijkt het of je dadelijk een standpunt betrekt. Waarschijnlijk is het verschil tussen Vlaams en Nederlands - we kiezen nu gemakshalve een van de mogelijke onderscheidingen - niet groter dan het verschil tussen Engels en Amerikaans, één taal, en het is lang niet zo groot als het verschil tussen Nederlands en Afrikaans, twee talen. Moeten leerlingen die op school Nederlands krijgen, de argumenten kunnen wegen of die vraag kunnen beantwoorden? Welk doel moeten ze daarmee bereiken? Past het in de kerndoelen?

Nederlands of Vlaams is een vraag die soms gevoelig ligt. Kristien Hemmerechts (1996, p. 66) dreigt met nauwelijks verhulde woede een bijeenkomst te verlaten als iemand onder haar gehoor volhoudt dat ze na haar debuut op het Vlaams is overgestapt en niet op het Nederlands. De meeste taalkundigen onthouden zich van een uitspraak, niet om de emotionele lading maar uit gebrek aan belangstelling. Het onderscheid is niet taalkundig. Een dialect is een taal. De verschillen in taalgebruik en de enigszins verschillende normen die voor dat taalgebruik gelden, vormen twee taalkundig gezien volkomen gelijkwaardige variëteiten van het Nederlands. De aan Uriël Weinreich toegeschreven uitspraak 'een taal is niet meer dan een dialect met een leger en een vloot', heeft die strekking: wat voor onderscheid het ook is, het is in ieder geval niet van taalkundige aard.

Meer ruimte voor taalkunde is al vaak bepleit. Liesbeth Koenen (1996) bepleit zelfs de invoering van taalkunde als schoolvak. Nu het schoolvak Nederlands zijn leerstof niet meer uitsluitend put uit de steeds pluriformer academische discipline, lijkt zij het tij niet mee te hebben. Binnen de geldende kerndoelen lijkt het zinvol om nu al aandacht te geven aan veranderingen die zich in het Standaardnederlands voordoen, ook al gaat het misschien om kennis van taal die niet taalkundig is.