Zelfstandig leren en NT2 in het MBO/BVE
MARION SIEMONSMA EN ELS KOK
Het Projectbureau
Inleiding
'Geef een man een vis en hij heeft eten voor een dag. Leer hem vissen en hij heeft eten voor zijn verdere leven'
Deze aloude spreuk van Confucius kunnen we vertalen naar de huidige ontwikkeling van zelfstandig leren: 'Leer de leerling zelfstandig leren en hij kan zijn hele leven actuele kennis verwerven.'
Cursisten dienen steeds meer zelfwerkzaam te worden. De tijd dat de docent zijn deskundigheid in hapklare brokken overdraagt en dat de cursisten dit consumeren lijkt voorbij te zijn. Steeds meer wordt van cursisten verlangt dat zij hun kennis en deskundigheid vergroten door zelf dingen te ontdekken. De docent wordt een gids bij deze ontdekkingstocht.
In deze workshop zijn we ingegaan op zelfstandig leren binnen het mbo/bve. Zeker voor het beroepsonderwijs is het van belang dat cursisten leren met deze verantwoordelijkheid om te gaan. Wanneer ze stage gaan lopen of in een bedrijf terecht komen, wordt van hen verwacht dat ze zelfstandig werken en hun verantwoordelijkheden kennen. Een cursist die dit op de opleiding al heeft geleerd, heeft hierbij een voorsprong.
1. Functionele taalvaardigheid en strategieën
De meeste cursisten zijn niet gewend de verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces op zich te nemen. Dit komt mede doordat ze niet zijn opgegroeid met een traditie van zelfstandig leren. De docent kan de cursist helpen vertrouwd te raken met het reflecteren op zijn eigen leerproces. Hiertoe kan geleide-instructie een succesvolle didactische aanpak zijn. Dit houdt in dat de cursist stapje voor stapje, zoals in de NT2-didactiek, een (taal)taak aanleert. Er wordt bijvoorbeeld niet direct van hem gevraagd een stageverslag te schrijven, maar hij leert allereerst hoe de structuur van zo'n verslag eruit ziet. Daarna krijgt hij een voorbeeld van een inleiding en moet vervolgens zelf een inleiding schrijven. Bij het zelfstandig leren leren, evenals bij NT2, is het tevens van belang nadruk te leggen op functionaliteit. De cursist moet het geleerde kunnen toe passen in de praktijk. Dit zal voor de verschillende niveaus in de WEB-structuur andere einddoelen opleveren. De niveaus binnen het beroepsonderwijs zijn:
niveau 1 Assistentenopleiding (duur: 1 jaar)
niveau 2 Basisberoepsopleiding (duur: 2 jaar)
niveau 3 Vakopleiding (duur: 3-3,5 jaar)
niveau 4 Middenkaderopleiding (duur: 3-4 jaar)
Specialistenopleiding (duur:1 jaar)
Niveau 1 heeft als einddoel dat iemand in staat is eenvoudige werkzaamheden uit te voeren. Het tweede niveau leidt cursisten op tot uitvoerders van zij iets moeilijker werkzaamheden. Met
179
Bundel 11 | Elfde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1998)
