Op weg naar een leerplan Nederlands op de Pabo
RUDY BEERNINK, HARRY PAUS, MIEKE SMITS, ANJA SWENNEN
Inleiding
In dit artikel schetsen we hoe we gewerkt hebben en nog werken aan de ontwikkeling van een leerplan Nederlands voor de Pabo. We gaan in op de aanvraag, op de voorbereidende fase waarin we ons breed oriënteerden en een draagvlak kregen, en op de uitvoeringsfase, waarin we nu nog zitten. Tot slot geven we een aantal plannen voor de toekomst, want er is vast nog leven ná dit project.
Het is ons eerste doel een duidelijk beeld te geven van onze werkwijze. Mogelijk is onze aanpak in z'n geheel of in onderdelen bruikbaar voor anderen die soortgelijk werk doen of gaan doen. Het tweede doel is, een indruk te geven van thema's die op dit moment actueel en belangrijk zijn in het vak Nederlands op de Pabo.
De aanvraag
In januari 1995 diende de Vereniging voor het Onderwijs in het Nederlands, de VON, een aanvraag in bij de SLO voor het ontwikkelen van een leerplan Nederlands voor de Pabo. De VON vraagt in die brief' om een vakcurriculum dat aansluit bij de huidige stand van zaken in het vak Nederlands op de opleidingen. 'Deze wordt enerzijds bepaald door een historisch gegroeid onderscheid tussen het trainen van eigen (taal)vaardigheden en het aanbrengen van didactische vaardigheden op het gebied van taal en lezen in de basisschool. Anderzijds is de praktijk van het vak Nederlands sterk in beweging onder invloed van algemene veranderingen in de opleidingsdidactiek en onder invloed van de kerndoelen - in dit geval voor Nederlands - in het basisonderwijs'. Verder vraagt de VON aandacht voor een vakprofiel Nederlands als brug tussen het vakcurriculum Nederlands en het beroepsprofiel. De VON wenst verder een aantal voorbeeldmodules voor een aantal nader te bepalen onderdelen van het vak. Die zouden moeten aansluiten bij een taalproject voor de basisschool , waarvan de VON ook de aanvrager is(2).
Op 13 mei 1995 vierde de VON haar 25-jarig bestaan in de Jaarbeurs in Utrecht. Bij die gelegenheid werden de leerplanaanvragen voor het basisonderwijs en voor de Pabo besproken. In de stroom die over de Pabo discussieerde heerste eenstemmigheid over het feit dat het te ontwikkelen leerplan niet voorschrijvend zou zijn. 'Men zit niet te wachten op een kant en klaar programma dat door alle Pabo's alleen nog maar uitgevoerd hoeft te worden. Maar een curriculum dat het vak Nederlands behoedt voor insneeuwen door de algemeen onderwijskundigen, dat de docent soms voorziet van hapklare brokken, dat is ontwikkeld op basis van praktijkkennis van onderwijzers, dat oog heeft voor de taallerende leerling, dat dient als inspiratiebron voor de zelf ontwikkelende docent en dat uitgaat van verhalen over goed
' Gedateerd 13 januari 1995.
Dat project is gericht op integratie van onderwijs in NT I en NT2. We hebben dat project om praktische redenen gesplitst in twee deelprojecten: Kerndoelen en mijlpalen en School-taalvaardigheden. 3 Een verslag daarvan staat in MOER 1995, nr. 4, p.180 - 186, van de hand van Elsbeth van der Laan en Bart van der Leeuw, onder de titel 'Met een spagaat kun je scoren'.
26
