KEES SLUIS, HOGESCHOOL HOLLAND
Wat hebben de tweedegraadsopleidingen de Pabo's en de eerstegraadsopleidingen te bieden? De tweedegraadsopleiding is een scharnier-opleiding. Scharnieren hebben als eigenschap dat ze zaken met elkaar kunnen verbinden. Mijns inziens moet een tweedegraads lerarenopleiding opleiding een verbinding hebben met de Pabo en met de eerstegraadsopleiding.
Verder gaat de vergelijking met het scharnier mank, want de tweedegraads lerarenopleiding moet ook op zichzelf iets te bieden hebben. De tweedegraads lerarenopleiding moet enerzijds het werk van de leraar basisonderwijs afmaken en anderzijds de leerling voorbereiden op de tweede fase van het voortgezet onderwijs of het beroepsonderwijs.
Ik heb mij jarenlang zorgen gemaakt over de vraag of de tweedegraads lerarenopleidingen zich wel realiseerden dat hun afgestudeerden nog steeds bezig zijn met het leggen van een 'basis'. Soms werd er op de lerarenopleiding gedaan of een leerling op twaalfjarige leeftijd aan een nieuwe fase begon waar nooit iets vóór had gezeten. Dat is de tweedegraads lerarenopleidingen niet kwalijk te nemen, want op landelijk niveau zijn de eindtermen voor het basisonderwijs en die van de basisvorming rond 1993 niet goed op elkaar afgestemd.
Ik weet dat die houding van 'begin maar opnieuw' bij de tweedegraads lerarenopleidingen is afgenomen. Op sommige opleidingen lopen studenten zelfs korte stages in het basisonderwijs en op veel opleidingen komt de aansluitingsproblematiek basisonderwijs - voortgezet onderwijs aan de orde. Zo komt er meer oog voor aspecten die het basisonderwijs betreffen.
Voor een flink deel zie ik de Pabo en de tweedegraads lerarenopleiding als parallelle opleidingen. In beide gevallen gaat het om HAVO en enkele VWO abituriënten die de omslag meemaken van 'zelf vaardiger worden en meer kennis verwerven' naar 'vaardigheden en kennis overdragen aan anderen'. De inhoudelijke afstemming op 4-8, 8-12 en 12-16 jarige is dan meer een specialisatie. Ik zou er dan ook voor zijn Pabo-studenten versneld de tweedegraads lerarenopleiding te laten doorlopen.
De tweedegraads lerarenopleiding heeft een aantal kenmerken die specifiek zijn en interessant kunnen zijn voor de Pabo's.
-
Er is op de tweedegraads lerarenopleiding meer tijd om aandacht te schenken aan leesprocessen en schrijfprocessen. Bij lezen gaat het dan vooral om voortgezet, begrijpend lezen. Daarbij komt zowel het leren lezen met behulp van strategieën als het leren lezen van een tekst van bovenaf en van onderop aan de orde.
-
Er is veel expertise opgebouwd op het gebied van NT2. Dat geldt ook voor de integratie van NT1 en NT2.
-
Er zijn vorderingen gemaakt met taal- of communicatiebeschouwelijke activiteiten, zoals beschreven door bijvoorbeeld Wim van Calcar en Tom Brouns. Het zou goed zijn om een vertaalde vorm van taal- of communicatiebeschouwing op de Pabo te onderwijzen.
Ik denk dat de tweedegraads lerarenopleidingen vooral op pedagogisch-didactisch terrein veel van de Pabo's kunnen leren.
Wat heeft de tweedegraads lerarenopleiding en de eerstegraadsopleiding elkaar te bieden? De tweedegraads lerarenopleiding heeft het 110-schap van de eerstegraadsopleiding overgeno-
3
