totstandkoming en de functie van dit leerplan. Hoofdstuk 2 beschrijft het onderwijs in Nederlandse taal op de basisschool. We geven daar een schets van 'mooi' taalonderwijs. Negatieve geluiden die de laatste jaren opklonken uit rapporten van PPON en CEB negeren we niet, maar we zullen ze hier evenmin versterken. Het gaat er ons om, een beeld te geven van het taalonderwijs waarvoor de Pabo studenten opleidt. Omdat de Pabo opleidt voor morgen, beschrijven we een aantal trends waarvan te verwachten is dat die het (taal)onderwijs zullen beïnvloeden, of die al grote invloed hebben. Het gaat om zaken als: ICT, de invloed van de overheid op het taalonderwijs (Periodieke Peilingen, Expertisecentrum Nederlands), de roep om integratie van NT1 en NT2, enzovoorts. Dit hoofdstuk besluit met een overzicht van kenmerken van toekomstig taalonderwijs.
Hoofdstuk 3 geeft een beeld van beleidsontwikkelingen op het gebied van de opleiding tot leraar primair onderwijs: van normaalschool tot Pabo, of: 'Van leerling naar LIO'. Dit hoofdstuk laat zien hoe deze opleiding steeds meer een beroepsopleiding werd. In hoofdstuk 4 bespreken we de startbekwaamheidseisen en de eindtermen voor het onderwijs in Nederlandse taal op de Pabo. We geven aan dat ze ruim geïnterpreteerd moeten en kunnen worden, en dat ze een middel voor Pabo-docenten kunnen zijn om inhouden af te leiden.
In hoofdstuk 5 geven we een aanzet om tot een visie op het vak Nederlands op de Pabo te komen. We richten ons daarbij vooral op de taak van de docent Nederlands op de Pabo. Daarover dadelijk meer. In hoofdstuk 6 bieden we een overzicht van inhouden voor het vak Nederlands op de Pabo. We gaan daarbij uit van de startbekwaamheidseisen. We presenteren die inhouden in een schema. Daarmee willen we niet suggereren dat die inhouden afzonderlijk en in die volgorde aangeboden moeten worden, integendeel. Dat schema dient echter als een overzicht dat als controle kan dienen bij het inrichten van het onderwijs.
In hoofdstuk 7 geven we aan hoe met dat schema van inhouden omgegaan kan worden, welke keuzen een sectie kan maken voor het vorm geven van het onderwijs. We bieden daartoe enkele praktische beschrijvingen van onderwijs aan enkele Pabo's, en reflecteren daarna op die voorbeelden. Waar het in dat hoofdstuk om gaat, is dat de keuze van inhouden niet vrijblijvend is, maar gerelateerd dient te worden aan al het voorafgaande: de waarde voor het taalonderwijs op de basisschool, de Pabo als beroepsopleiding, de startbekwaamheidseisen, en de plaats van Nederlands op de Pabo. In hoofdstuk 8 tenslotte kijken we vooruit naar de toekomst. Welke ontwikkelingen kunnen en willen we als betrokkenen (docenten, netwerken, andere groeperingen) bevorderen? Welke nieuwe ontwikkelingen dienen zich aan, en hoe staan we daar tegenover?
We menen hiermee een vrij organisch leerplan te ontwikkelen, waarin allerlei belangrijke onderwerpen in onderlinge samenhang gepresenteerd worden. We zullen niet verhelen dat het zoeken en formuleren van samenhangen niet eenvoudig is, en we weten ook niet zeker of we daarin volledig zullen slagen. Maar we denken wel dat het voor de ontwikkeling van het vak Nederlands op de Pabo uitermate zinvol is, naar deze samenhangen te zoeken. Dat zoeken gebeurt voornamelijk in reflecties van ons en anderen op praktijkvoorbeelden.
We werken hieronder drie hoofdstukken wat nader uit: hoofdstuk 5 Naar een visie op het vak Nederlands op de Pabo, hoofdstuk 6 Op zoek naar inhouden van het vak Nederlands op de Pabo en tenslotte hoofdstuk 8 De toekomst van het vak Nederlands op de Pabo.
Naar een visie op het vak Nederlands op de Pabo
30
