Voorzover de hiertoe benodigde apparatuur op scholen niet aanwezig is, is implementatie van het bovenstaande uiteraard niet mogelijk. Het wachten is in dat geval dus op flankerend overheidsbeleid in deze, en eventuele initiatieven van educatieve uitgevers.
3. Het verrijkingsdeel toegelicht
Het verrijkingsdeel heeft vooral tot doel leerlingen zelfstandig informatie te laten verwerven, verwerken en verstrekken. Vaardigheden uit basis- en kerndeel worden hier geïntegreerd toegepast. De opdracht dient met een beperkte mate van sturing door de docent te worden uitgevoerd.
De activiteiten in dit deel hebben vier fases:
- een voorbereidingsfase, waarin doel, onderwerp, en wijze van presentatie worden bepaald. Bij de keuze van het onderwerp zijn er drie mogelijkheden:
-
een onderwerp binnen het vak Nederlands zelf, dus liggend in de sfeer van fictie of taal en taalgebruik;
-
een onderwerp van algemeen-maatschappelijke aard;
-
een onderwerp van vakoverstijgende en/of beroepsgerichte aard (wat samenwerking vereist tussen de leraar Nederlands en een collega uit de bewuste sector).
In deze fase dient ook een haalbare planning te worden gemaakt.
- een uitvoeringsfase, waarin de informatie uit allerlei bronnen verzameld, geselecteerd en geordend moet worden. In deze fase kunnen lees-, luister- en kijk-, gespreks- en schrijfvaardigheid in praktische situaties worden gebruikt, verbonden met elementen uit het basisdeel. De leerling zal regelmatig strategieën moeten inzetten om tot het gewenste resultaat te komen (vergelijk par. 2.3.). Bij de uitvoering van deze verrijkingsopdracht zal met medeleerlingen moeten worden samengewerkt. Op deze wijze wordt aan de communicatieve vaardigheden uit het basisdeel tegemoet gekomen.
- een afsluitingsfase, waarin de bewerkte informatie wordt gepresenteerd. De wijze van presenteren wordt in overleg met de docent vastgesteld. Presentatiemogelijkheden zijn in de eindtermen expliciet genoemde tekstsoorten als artikel, werkstuk of mondeling verslag, maar vooral ook alternatieven als videoband maken en vertonen, een tentoonstelling inrichten, een dramapresentatie verzorgen, of een voorlichtingsbrochure verspreiden.
Hebben meerdere leerlingen aan de opdracht gewerkt, dan zal de individuele bijdrage duidelijk naar voren moeten komen.
- Een evaluatiefase, waarin gereflecteerd wordt op het product en het proces van samenwerking. De waardering van het product dient te gebeuren overeenkomstig van tevoren door de school bepaalde criteria. Het proces wordt geëvalueerd met behulp van een logboek of dossier dat de leerling bijhoudt tijdens het werk aan zijn verrijkingsopdracht. In de evaluatie dient ook aandacht besteed te worden aan het belang van de gekozen opdracht voor vervolgstudie, toekomstig beroep of algemene vorming.
Door de keuzemogelijkheden voor de leerling, de geringe mate van sturing door de docent en door het inzetten van verschillende strategieën vertoont het verrijkingsdeel gelijkenis met de ideeën van het studiehuis, die in de bovenbouw van havo en vwo gestalte krijgen.
46
