taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Conferentiebundels

Bundel 12

Twaalfde conferentie Het Schoolvak Nederlands
Rita Rymenans en Hugo de Jonghe
1999
468 pagina's

34   Nora Bogaert

Zelfs als je wegens ontoereikende taalvaardigheid bepaalde uitingen niet begrijpt, schept de context verheldering en helpt je het onbekende betekenis toe te kennen.

Een spelbeschrijving die op papier bij het spel wordt geleverd, ziet er heel anders uit, en dat is ook logisch. De boodschap wordt nu los van een concrete gesprekspartner en van een concrete context geformuleerd, d.i. op een 'gedepersonaliseerde' en een `gedecontextuallseerde' manier.

SPELBESCHRIJVING 2

De spelers hebben ieder twaalf stenen op het bord staan.

Ze moeten beurtelings een steen verschuiven naar een aangrenzend vrij punt.

Als een aangrenzend punt bezet wordt door een vijandige steen, kan deze, op voorwaarde dat het punt erachter vrij is, geslagen worden door eroverheen te springen en hem van het bord te verwijderen.

Indien mogelijk is een serie van sprongen toegestaan en mag onderweg van richting veranderd worden.

Winnaar is de speler die als eerste alle stenen van de tegenstander heeft veroverd. Zwart begint.

Omdat niet wordt gecommuniceerd over dingen die aanwezig zijn en met een concrete en vaak bekende partner, moet alle denkbare informatie worden geleverd via taal: voorwerpen en handelingen moeten worden benoemd. 'Verschuiven naar hier of naar daar' wordt 'verschuiven naar een aangrenzend vrij punt' en 'Als je kan, mag je ook meer dan

1 steen veroveren door verschillende sprongen achter elkaar te maken: bijvoorbeeld zo en zo en zo' wordt 'Indien mogelijk is een serie van sprongen toegestaan en mag onderweg van richting veranderd worden'. De enige sleutels om tot onbekende woorden of complexe uitingen toegang te krijgen zijn te vinden (maar niet eens altijd) in de talige context, wat de nodige (taal)vaardigheid veronderstelt.

Precies bij het omgaan met teksten als in spelbeschrijving 2 ligt het kalf gebonden en dit terwijl de moderne samenleving deze cognitief-academische taalvaardigheid (CAT) hoe langer hoe meer van haar burgers vereist: op school, in opleiding en beroepsuitoefening én in het dagelijkse leven wanneer bijvoorbeeld een nieuwe regeling voor postbedeling in de brievenbus valt. Het ontwikkelen van die taalvaardigheid neemt daarom in de eindtermen een ruime plaats in.

2 HET BEVORDEREN VAN CAT: ZELFONTDEKKING EN HAAR VOORNAAMSTE INGREDIËNT

Een effectieve manier om de CAT tot ontwikkeling te brengen is de taakgerichte (`taskbased') aanpak (zie o.m. VON-Werkgroep NT2 1996). Deze aanpak werd in eerste instantie uitgetekend binnen het kader van het Onderwijsvoorrangsbeleid, dat nu al tien jaar in Vlaanderen loopt. De reacties uit het veld zijn doorgaans positief en effectenmetingen op kleine schaal wijzen in vele gevallen (maar afhankelijk van nogal wat factoren) op vooruitgang van de taalvaardigheid.

© Nederlandse Taalunie, 2000-2009 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties