Bundel 13 | Dertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2000)
Bijdrage: De Taaladviesbank, voor wie nooit geen fouten meer wil maken (Gerard Bohncke)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
-
Elektronische woordenboeken
Voor schrijftaken zijn woordenboeken beperkt toepasbaar. Woordenboeken vervullen eerder een rol bij het lezen, bij tekstbegrip. Daarom komen ze voor ons pas om de hoek kijken als je teksten van anderen moet bewerken. Handig zijn de producten die bij een in de tekst gemarkeerd woord een venster openen met de betekenissen. Ook zijn elektronische woordenboeken nuttig als aanvulling op de synoniemenlijst; ze stellen je in staat om op een gemakkelijke manier je woordkeuze te variëren.
Een kwaliteitsproduct als het Groot woordenboek hedendaags Nederlands op Cd-rom biedt een dergelijke directe koppeling met de tekstverwerker nog niet, helaas. De Van Dale Junior woordenboeken op Cd-rom bieden naast eenvoudige uitleg en op kinderen afgestemde voorbeeldzinnen ook een uitspraak functie: aangeklikte woorden worden 'voorgelezen'. Een goede ontwikkeling, met name voor de klank-teken-koppeling in de schrijf- en leesdidactiek. Ook deze applicatie moet je apart starten naast de tekstverwerker. Om tijdens het schrijven dit woordenboek te raadplegen moet je schakelen tussen de twee applicaties.
Via het internet zijn, via de pagina's van onderwijsuitgeverijen, wel woordenboekjes op te halen die als windows-helpfile aan de tekstverwerker gehangen worden. Deze zijn dan via het helpmenu vanuit de tekstverwerker te raadplegen. Op moment van openen tonen ze direct het in de tekst gemarkeerde woord. De uitleg is kort, eenvoudig en op leerlingenniveau. Geen gereedschap voor een professionele schrijver, wel uitstekend geschikt voor de didactische omgeving.
-
Elektronische schrijfwijzers
De grote dagbladen hebben voor de redactiemedewerkers protocollen opgesteld voor taal-en spellingkwesties. Toen de Volkskrant besloot om haar Stijlboek in boekvorm uit te geven, was dat een schot in de roos. Misschien voelde de Volkskrant zich, als 'trekker' van het Nationale Dictee, verplicht om voor zaken die buiten bereik van het Groene boekje vallen, een leidraad te geven. Wellicht heeft men ook commerciële motieven gevoeld: eind jaren tachtig nam de belangstelling voor taal opeens enorm toe. De nieuwe spelling in 1995 wakkerde die belangstelling nog eens aan. Nooit eerder was er zoveel honger naar taalspelletjes, woor-
11
