Bundel 13 | Dertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2000)
Bijdrage: Redenen om geen spreek- en luisteronderwijs te geven: terecht of onterecht? (Kees Sluis)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
Op zichzelf zijn dit niet zulke bijzondere eisen, maar ze vergen wel extra organisatie. Ik raad studenten daarom aan om verschillende hulpmiddelen op papier te hebben. Al eerder noemde ik het taakblad voor de leerlingen: hierop kan de leerling nog een nalezen wat hij moet doen, en hoe hij het kan aanpakken. (In het gegeven lesvoorbeeld is dit het gearceerde gedeelte).
Daarnaast adviseer ik studenten om bij spreek- en luisteronderwijs altijd te werken met observatie- of beoordelingslijstjes. Enerzijds geeft dat aan leerlingen een echte taak ('ik kijk naar de antwoorden van de geïnterviewde'); anderzijds geeft het houvast bij de beoordeling van het 'product' van de leerling(en).
5. Toetsproblemen
Wie mij op de man af vraagt of je voor spreek- en luistervaardigheid 'harde cijfers' kunt geven, zal een ontkennend antwoord krijgen. Ik ken nog onvoldoende objectieve criteria die tot zo'n aan de meetlat gelieerde beoordeling zouden kunnen leiden. Maar is dat wel zo erg?
Als de nadruk bij dit soort onderwijs ligt op het 'leren van fouten', zal de leerling minder gericht zijn op: Wat voor cijfer krijg ik?' Ik wil er juist voor pleiten dat bij spreek- en luisteronderwijs wordt gewerkt met meer globale beoordelingen en ook met beoordelingen van duo's of groepjes leerlingen samen. Het gaat mijns inziens bij het beoordelen van de spreek- en luistervaardigheid niet om wat de leerling 'fout' heeft gedaan, maar om een zodanige feedback dat de leerling verder durft te oefenen. Met name voor taalzwakke leerlingen is dit van belang. Nogmaals wil ik benadrukken dat daarvoor het gebruik van lijstjes met observatiepunten van groot belang zijn. Zie hieronder een paar voorbeelden.
Beoordelingslijstje korte groepsdiscussie
Groepsleden: Datum:
Observant:
|
Kon ieder groepslid zijn/haar mening geven? |
Wie niet? |
|
Werden er volgens jou goede argumenten
gegeven? |
Welke waren volgens jou niet goed? |
|
Werd er tijdens de discussie niet afge-
dwaald? |
Wanneer wel? |
|
Werden alle genoemde argumenten opge-
schreven? |
Welke / van wie niet? |
|
Eindigde de discussie op het goede moment? |
Waarom wel/niet? |
129