* In die wijk wonen alleen kakkers, zei Willem. Kom, zei onze Juf, je hoeft je niet zo pejoratief uit te laten. Er wonen gewone mensen die misschien een beetje anders zijn dan jij.
* Pieter is een uitgesproken egoïst. Het is altijd ikke en de rest kan stikke. Dat is vreemd, want zijn moeder is juist een voorbeeld van altruïsme. Zij denkt pas het allerlaatst aan zichzelf.
Het aanbieden van contextuele hulp op de achtergrond lijkt niet spectaculair, maar het weerspiegelt een grote omslag in het denken van veel studenten. We bieden leerlingen met deze opgave de kans om op eigen wijze een betekenis te genereren uit de gegeven, hopelijk aansprekende context.
Een leerling moet bij het invullen als het ware mentaal onderhandelen om de betekenis die hij zelf uit de context heeft gegenereerd in overeenstemming te brengen met de bondige, maar lastig te begrijpen woordenboekformulering. We denken dat dát een activiteit is, die veel verder reikt dan 'gewoon woorden leren'. Dat een leerling op deze wijze 'ostentatief' enige tijd abusievelijk begrijpt als 'opschepperig' of iets anders, is te beschouwen als een natuurlijke fase in het ontwikkelingsproces.
De oefening zoals hierboven getoond, is nog een kale grondvorm. We gaan nu op zoek naar een kader, een aantrekkelijk perspectief, waarin de oefeningen harmonisch zijn opgenomen. Er is nog veel werk te doen. Tus-sen de bedrijven door leren de studenten omgaan met een onderwijs-klimaat dat erop gericht is, álle leerlingen in staat te stellen álle opgaven goed te maken. Dat doet bij menigeen de wenkbrauwen fronsen. 'Je kunt alle leerlingen toch geen 10 geven...?', vragen ze retorisch. We leggen de vraag voor aan Suzanne. 'Hartstikke sympathiek', zegt ze, 'dat betekent, dat je het gewoon moet dóen!'
1. Het TiO-project zet het proefschrift Taalonderwijs in Ontwikkeling (1998) van Ad Bok voort. Het project wordt op dit moment ondersteund door diverse hogescholen (Utrecht, Gouda, Meppel, Amsterdam, Zwolle, Hengelo, Helmond, Assen, Emmen, Alkmaar) en door het HBO-Vernieuwingsfonds. Voor het onderdeel Woordenschat wordt samengewerkt met Van Dale Lexicografie. Uitvoering: Bureau voor Educatieve Ontwerpen, Rosmalen. Uitgever: Esstede, Heeswijk-Dinther. Digitalisering: Count It, Tilburg.
24
