Bundel 13
Dertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands
P.M. Nieuwenhuijsen
2000
156 pagina's
De vier verplichte invalshoeken zijn:
-
mimetische functie: het boek probeert een wereld in beeld te brengen
-
expressieve functie: de auteur wil iets uitdrukken
-
formalistische functie: de tekst is een combinatie van stijlen en structuren
-
interpretatieve/apprecjatieve functie: de lezer interpreteert en ervaart kunst.
Het literatuurproject wil de leerlingen stimuleren op diverse terreinen:
-
kritisch lezen en bespreken (vier functies)
-
ervaringen uitwisselen en synthetiseren
-
uitbreiden naar een krjtische kijk op (literatuur)onderwijs
-
leren samenwerken (plannen + afwerken)
-
transfer van kennis en vaardigheden
-
informatie leren presenteren in schermen.
Het gaat dus om huislectuur en voornamelijk om huiswerk, dat in teamwerk moet verwerkt worden tot één elektronisch geheel. Een echte uitdaging dus. Het project wordt grondig voorbereid en begeleid: de doelstellingen worden grondig geargumenteerd, de resultaten van vorige jaren worden getoond zodat de leerlingen weten welke richting ze uit moeten en tijdens het schooljaar worden vaardigheden geoefend die nodig zijn bij het project. Het literatuurproject is een eindwerk dat voornamelijk buiten de lessen wordt gemaakt, maar de leerlingen krijgen vijf lessen voor vergaderingen (verplicht verslag!) en twee lessen in de computerklas voor overleg en afwerking. Werken in PowerPoint of in HTML wordt NIET aangeleerd, maar de leerkracht staat ter beschikking voor vragen/tips en werkstations met de nodige hard-/software zijn beschikbaar in de mediatheek (scanner, PowerPoint, internet, cd-roms, knipselmappen, ...) [voor het beste voorbeeld van een uitgewerkte presentatie: http://user.online.bel--tdn12639]
III. Besluit en kritiek
Misschien vindt u dit alles 'te moeilijk' of vraagt u zich af 'waar is het leesplezier'? De spreekoefeningen met overheadprojectie enerzijds hebben een zeer lage instapdrempel voor leerling/leerkracht en vergen géén pc in de klas. Anderzijds kunnen de hoogste richtingen de uitdaging van het literatuurproject zeker aan. Ze moeten trouwens slechts twee boeken grondig lezen en drie boeken beknopt (eerder gericht op leesimpressies en leesplezier). Daarnaast werken ze ook in groep aan een boekpresentatie: het hercreëren op de klasvloer van een boek via spreken, voorlezen, toneel, (eigen) diamateriaal, (eigen) videomateriaal, overheadprojectie, gebruik van andere locaties, ...
De kritiek van de leerlingen gaat in verschillende richtingen: ze voelen zich in september eerst overdonderd en er is veel weerstand (`onze leraar is een computerfreak'). De leerkracht moet goodwill opbouwen en tijdens het jaar groeit het enthousiasme als de leerlingen merken dat bijvoorbeeld de spreekoefeningen inderdaad beter zijn. Veelgehoorde klachten zijn: `dit alles kost (te)veel tijd en energie' en 'het is een (te) zware intellectuele en technologische uitdaging'. De (grote) waardering komt echter pas na het afstuderen: dan klinkt dikwijls 'we hebben zeer veel bijgeleerd'.
46
