aan de Pabo. Reflectie en vormen van samenwerkend leren zijn belangrijke middelen voor de verwerving en verwerking van de leerstof.
We hebben dus een aantal zaken geconstateerd:
-
er zijn afstemmingsproblemen op allerlei niveaus;
-
we moeten studenten prikkelen tot de inzet van eigen ervaringen, we moeten reflectie en samenwerkend leren bevorderen.
Maar vooral - en dat hebben we in het voorgaande nog niet genoemd - we willen een impuls geven aan de ontwikkeling van goed taalonderwijs op de basisschool. Het gaat er bij de opleiding op de Pabo immers om dat studenten startbekwame leraren worden. Ze moeten de taalontwikkeling van de leerlingen op de basisschool kunnen begeleiden. Daarom focussen we op concreet onderwijs op de basisschool. We hebben gekozen voor een samenwerking tussen alle actoren die het (taal)onderwijs op de basisschool bepalen:
- de leraar;
- de student van de Pabo;
- de docent Nederlands;
- de leerlingen van de basisschool;
- andere deskundigen (ouders, schoolbegeleiders).
Goed taalonderwijs is in onze ogen interactief taalonderwijs. In Herkenning en vernieuwing hebben we een beeld van vernieuwend taalonderwijs geschetst. Om het programma Nederlands op de Pabo te verbeteren ontwikkelen we dus met alle betrokkenen goed onderwijs voor de basisschool, in het project dat op Herkenning en vernieuwing aansluit: Catamaran. In de naam hebben we aangegeven dat het project steunt op twee (gelijkwaardige) drijvers: theorie en praktijk, opleiding en basisschool.
Samenwerkingsverbanden
Nu zijn samenwerkingsverbanden tussen opleidingen en basisscholen groot in getal; vele zijn goed gedocumenteerd. In oktober 1998 heeft de projectgroep een literatuuronderzoek laten verrichten naar samenwerkingsvormen (Elst & Van Stratum 1998). Er worden veel namen voor gebruikt. Men vindt onder andere:
- Professional Development Schools
- Clinical Schools
- Induction Schools
- Professional Practice Schools
- Partner Schools
- Partnership
- Action Research
Deze termen verwijzen alle naar samenwerkingsvormen tussen opleidingen en scholen. De samenwerkingsvormen hebben als doel de professionele ontwikkeling van leraren te bevorderen, om zowel het onderwijs op de opleiding als op de (basis)school te verbeteren. Als onderdelen van samenwerking worden vaak drie aspecten genoemd. In de eerste plaats is er een gezamenlijk overleg over leerproblemen. Verder voeren de partners gezamenlijk (delen van) onderwijsprogramma's uit. Ten slotte wordt meestal genoemd het gezamenlijk begeleiden en superviseren van aanstaande leraren.
Een van de meest voorkomende vormen van samenwerking in Amerika komt voor onder de naam Professional Development School (PDS). In zo'n school is de professionele ontwikkeling van leraren, student-leraren (én van opleiders) van belang door gezamenlijk onderzoek, door gezamenlijk ontwerpen van onderwijs en door gedeelde verantwoordelijkheid.
52
Bundel 13 | Dertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2000)
