Bundel 13
Dertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands
P.M. Nieuwenhuijsen
2000
156 pagina's
Een vorm van Professional Development Schools: Maryland
In april 1999 heeft de projectgroep een kijkje genomen in de Amerikaanse staat Maryland, waar op de University of Maryland in College Park een netwerk is opgezet van Professional Development Schools. Docenten die betrokken zijn bij de opleiding van studenten van de lerarenopleiding vragen elementary schools uit de regio mee te werken aan de praktische vorming van de studenten. Er wordt door de opleiding een 'match' gemaakt van studenten en leraren uit de praktijkscholen: wie passen er bij elkaar? De docenten van de universiteit betrekken de leraren van de deelnemende elementary schools bij keuzethema's. Daarin kan het team zichzelf scholen onder leiding van docenten van de universiteit. De thema's worden door de opleiding bepaald. Men kiest zowel vakinhoudelijke als algemene onderwerpen.
Een PDS-netwerk wordt gevormd door de universiteit/opleiding en een of meer basisscholen. Het netwerk bestaat uit leerkrachten van de basisschool, het hoofd (principal), studenten in opleiding, een supervisor en een liaison van de universiteit (onderwijskundige/vakdidacticus).
De verhoudingen tussen de verschillende professionals en hun rollen zijn helder. De onderzoeker/opleider bepaalt zowel organisatorisch als inhoudelijk wat er moet gebeuren. Die rol wordt door de anderen naar onze indruk ook geaccepteerd. De onderzoeker/opleider redeneert altijd vanuit een win/win-situatie. Hij stelt zich op het standpunt dat hij de leerkrachten op een aantal punten kan bijscholen. Die 'bijscholing' verloopt dan direct (via inhoudelijke gesprekken met hoofd en leerkrachten) en indirect (via de studenten die volgens nieuwe theorieën worden opgeleid en dat via hun activiteiten kunnen tonen).
Deelname door de stagescholen aan training van studenten en aan keuzethema's is vrijwillig. Of ze mogen deelnemen wordt echter door de universiteit bepaald; die selecteert de scholen. Scholen worden uitgezocht op hun wil om mee te doen, de veranderingsgezindheid bij leerkrachten en de rol van de directeur. Het is van groot belang dat de directeur van een school meewerkt aan de vorming van studenten en aan scholing door de universiteit. Studenten worden op basis van een aantal kenmerken bij de meest geschikte mentor geplaatst. Alleen gemotiveerde studenten en gemotiveerde scholen worden uitgenodigd aan een PDSnetwerk deel te nemen.
De structuur van de lerarenopleiding in de VS
Voor een vergelijking van de opleiding in de VS en Nederland is het wellicht handig een korte schets te geven van de structuur van het programma zoals we dat aantroffen in Maryland. Na de basisschool doorlopen kinderen het traject van Middleschool. Deze duurt drie jaar en is vergelijkbaar met onze basisvorming. Vervolgens gaan de leerlingen naar de Highschool. Deze duurt vier jaar en is vergelijkbaar met onze havo/vwo. Na de Highschool kan men naar de universiteit. De opleiding aan de universiteit duurt vier jaar. De eerste tweeëneenhalf jaar zijn algemeen van aard. Alle studenten krijgen dan les in de zogenaamde 'liberal arts'. Na tweeëneenhalf jaar kiezen de studenten een richting, bijvoorbeeld de richting 'onderwijs'. Ze gaan dan naar het 'College of Education'. Dit college bestaat uit drie fasen die samen anderhalf jaar duren. De eerste fase is vooral gericht op het leren observeren. Dit observeren doen studenten in de praktijk. Er worden geen lessen gegeven. De tweede fase is gericht op het leren onderwijzen. Twee dagen per week lopen de studenten stage en twee dagen volgen ze theorielessen op de opleiding/universiteit. In de derde fase werken de studenten veertien weken als fulltime-leerkracht (vergelijkbaar met onze lio's).
53
