verhalen in de ik-vorm
verhalen over liefde en sex
verhalen met veel actie en geweld
tegenover:
Ik houd niet van verhalen over het verleden of over de toekomst van verhalen waarin de tijdsvolgorde niet duidelijk is van verhalen met uitgebreide beschrijvingen
van dikke boeken, behalve als ze meteen raak beginnen van ouderwetse taal
Duidelijk was al snel, dat vanaf de basisschool, via de onderbouw zich al heel wat wijzigingen hebben voorgedaan in de smaak. Zichtbaar wordt dan ook al snel dat smaak een uiting is van je persoonlijkheid, en omdat die verandert, groeit, verandert ook je leesvoorkeur. Zo staan leerlingen dan ook open voor de uitspraak dat je naarmate je 'ouder en wijzer' wordt, een bredere belangstelling krijgt en dus openstaat voor meer uiteenlopende aandachtsgebieden.
Met de 'ik houd niet van..'-uitspraken kunnen leerling en leraar -desgewenst- aan de slag. Ik denk dat iedere leraar zich uitgedaagd voelt door een uitspraak als 'ik houd niet van poëzie want dat is voor mietjes'. Maar ook uitspraken als 'ik houd niet van boeken die gaan over bejaarden want ik ben pas 16', of 'ik houd niet van boeken met een slechte afloop want ik gun een aardige hoofdpersoon een gelukkig vervolg van zijn leven', of 'ik houd niet van boeken over pedofilie, want dat is smerig', zullen de leraar uitnodigen om te reageren; natuurlijk op een manier die aangepast is aan situatie en leerling. Stimuleren, enthousiasmeren, confronteren, een leraar die zich betrokken voelt bij de leerlingen en zijn vak heeft een heleboel middelen om een leerling te begeleiden bij diens gang door het 'nieuwe' literatuuronderwijs.
Inzicht (laten) verwerven in de individuele manier van waarderen, van beargumenteren en van onderbouwen van de leesvoorkeur is een belangrijke stap op weg naar verbreding en verdieping van de eigen leessmaak, op weg naar een helderder communicatie met en over literatuur, op weg naar literaire competentie.
Literatuur:
Dirksen, J.A.G. 'Over smaak en smaakontwikkeling' In: Tsjip 6.3 oktober 1996 pag.4-9
Doorman, S.J. Wat is kunsteducatie waard? In: Wam de Moor (red.) Onder zeil naar lthaka. Den Haag 1998, pag.25-32
Drop, W. en J.H.L. de Vries Taalbeheersing, handboek voor taalhantering Groningen 1977
Mul, Jos de, Waarom esthetische opvoeding, waar-tom literatuuronderwijs? Stadia van esthetische ontwikkeling volgens Parsons In: Wam de Moor (red.), Stiefkind en bottleneck, de toetsing in het literatuuronderwijs. Nijmegen 1990, pag. 47-56
Parsons, M.J. How we understand art. A cognitive developmental account of aesthetic experience Cambridge 1987
Parsons, M.J. 'Oordelen over schilderijen' In: Nederlands Tijdschrift vooropvoeding, vorming en onderwijs, nr. 3 jrg. 4 142-161
62
