Het avontuur van het eindwerk
Nederlands als ondersteunend vak bij het maken van een geïntegreerde proef of werkstuk
Katrien Durnez en FrancienVandermeersch
-
Aard van het werkstuk
In dit betoog geven wij suggesties voor de bijdrage van het vak Nederlands aan de geïntegreerde proef van laatstejaarsleerlingen secundair onderwijs. De GIP is een verplicht werkstuk voor leerlingen in een zesde TSO of BSO. Het gaat hier om een eindwerk gestuurd vanuit richtingsvakken. Andere vakken worden zoveel mogelijk geïntegreerd in het project.
Wij illustreren de integratie van het vak Nederlands hier voor de richting Sociale en Technische Wetenschappen. De vakken Maatschappelijke en Sociale Vorming, Toegepaste Wetenschappen en Praktijk leveren de onderwerpen voor de proef. De vakken Nederlands, Frans, Chemie, Economie, Informatica en Plastische Opvoeding werken mee aan het project.
Dit alles impliceert dat vakleerkrachten over de vakken heen moeten samenwerken. Daarom is een fasering waarbij chronologisch opdrachten van verschillende vakken op elkaar aansluiten noodzakelijk. Dit werkt verrijkend én voor leerlingen én voor leraren.
In beide delen is niet enkel het eindresultaat, het product, maar ook het proces zelf belangrijk. Via een logboek van de leerling en coaching door interne en externe mentoren (respectievelijk een vakleerkracht op school en een persoon uit het werkveld) wordt de individuele inbreng en de samenwerking van de groep nagenoeg permanent beoordeeld. Het eindresultaat is enkel het orgelpunt van een schooljaar intensief samenwerken.
In de richting Sociale en Technische Wetenschappen bestaat een groot deel van de proef uit het samenstellen van een schriftelijk werkstuk dat gebaseerd is op gefundeerde gegevens rond een sociaal thema. Enkele voorbeelden: binnenlandse adoptie, alternatieve straffen bij jongeren, hoogbegaafdheid, kindermishandeling en –verwaarlozing, thuisloosheid, pesten op school, zelfmoord bij jongeren, stotteren, wiegendood, MS .... In groepjes moeten de leerlingen de probleemstelling rond het onderwerp definiëren, enkele aspecten verder uitdiepen en afsluiten met een persoonlijke conclusie. Het dossier wordt op het einde van het schooljaar mondeling aan een jury gepresenteerd.
Het onderwerp kiezen gebeurt in de eerste week van het schooljaar. Sommige leerlingen hebben in de loop der jaren al een speciale belangstelling ontwikkeld voor een bepaald onderwerp en zien nu de kans hun kennis daarover uit te diepen, aan te vullen en te structureren met het oog op het werkstuk. Anderen zijn dan weer getroffen door informatieve programma's op tv of in magazines. Het is belangrijk dat er rond het onderwerp voldoende informatie toegankelijk is.
-
Inbreng van het vak Nederlands
Een dossier samenstellen gaat nu eenmaal via de taal. De leerkracht Nederlands is daarom vaak manusje van alles binnen de GIP. Om je hier een stuk tegen jezelf te beschermen is het beter dat je niet optreedt als corrector van alle afgewerkte teksten. Vooreerst is de taak niet vol te houden. Bovendien beoordeel je enkel het eindproduct op een moment dat de
63
