taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 79 van 156  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Gedocumenteerd Opstel

Hans Goosen en Tineke Vergeer

1. Voorbeeldmateriaal voor het nieuwe schoolexamen schrijfvaardigheid

Met de invoering van de nieuwe eindexamenprogramma's voor havo en vwo geldt niet langer het centraal schriftelijk examen stelvaardigheid. Daarmee komt een eind aan de praktijk van het traditionele titelopstel, waarbij de leerlingen in een centraal examen konden kiezen uit een tiental opdrachten.

In het nieuwe examenprogramma wordt schrijfvaardigheid getoetst in een schoolexamen. Allereerst moeten de leerlingen voor dat nieuwe examen een schrijfdossier aanleggen, waarin ze aantonen dat zij verschillende fasen van het schrijfproces bij herhaling hebben uitgevoerd; dat schrijfdossier moet naar behoren zijn afgerond. Aansluitend op het schrijfdossier moeten de leerlingen als examentoets een gedocumenteerde tekst schrijven.' De tekst van het examenprogramma geeft over de eindtoets verder geen uitwerking. Het is wel duidelijk dat aan de ene kant het titelopstel is afgeschaft en dat aan de andere kant niet de vorm van Gericht Schrijven voor alle scholen in Nederland als verplichte examenvorm is ingevoerd. Maar iedere afzonderlijke school zal bij de inrichting van het nieuwe schoolexamen schrijfvaardigheid nog talloze keuzes moeten maken.

Een aantal secties Nederlands onder het bestuur van Ons Middelbaar Onderwijs heeft het initiatief voor een interscholaire werkgroep genomen. De opdracht voor die werkgroep was om, als een soort service-instituut, voorbeeldmateriaal voor het schoolexamen schrijfvaardigheid te ontwikkelen. Dat voorbeeldmateriaal zou voor de afzonderlijke scholen als een oriëntatiepunt kunnen dienen bij de nadere inrichting van het schoolexamen. Op de eerste plaats wordt het voorbeeldmateriaal gebruikt als aanknopingspunt voor gezamenlijke bespreking op de (niet-verplichte) uitwisselingsbijeenkomsten die door de werkgroep georganiseerd worden. Op de tweede plaats kan het materiaal ook (naast of in samenhang met de gehanteerde schoolmethode) gebruikt worden door de leerlingen op weg naar hun examentoets.

Bij de ontwikkeling van het materiaal is als uitgangspunt de examenvorm van het Gedocumenteerd Opstel genomen. Bij deze vorm van gedocumenteerd schrijven zijn geruime tijd voor het examen twee thema's bekend gemaakt. Bij ieder thema zijn enkele subvragen toegevoegd, die de leerlingen duidelijk maken in welke richting zij zich kunnen documenteren. Op de examenzitting mag een deel van het door de leerling geselecteerde bronnenmateriaal meegenomen worden. Dan krijgen de leerlingen bij ieder van de vastgestelde thema's minstens twee schrijfopdrachten in aansluiting op de subvragen. De leerling kiest zelf welke opdracht hij uitwerkt.

Het bronnenmateriaal kan al op eerdere momenten in het schrijfonderwijs gebruikt worden; bovendien zijn er gebruiksmogelijkheden voor bijvoorbeeld leesvaardigheid of mondelinge vaardigheden.

Bij de keuze voor Gedocumenteerd Opstel waren voor de OMO-werkgroep o.a. de volgende overwegingen van belang:

1. Gedocumenteerd Opstel is voor de docent minder arbeidsintensief dan G.S.;

2. Gedocumenteerd Opstel laat de leerlingen genoeg ruimte voor zelfstandig documenteren;

79