De Taaladviesbank, voor wie nooit geen fouten meer wil maken...
Gerard Bohncke
Docenten Nederlands zijn vaak taalliefhebbers. U hebt meerdere woordenboeken op de plank staan, de Algemene Nederlandse Spraakkunst, briefwijzers, spellingwijzers en stijlwijzers. Collectief verkneukelt u zich om de dagelijkse versprekingen van Philip Freriks in het NOS-journaal, maar massaal doet u mee aan het Nationale Dictee.
Vaak heeft u er als `taaldeskundige' een paar klusjes bij: het begeleiden van de schoolkrant-redactie, stukjes redigeren voor een plaatselijk verenigingsblad, het corrigeren van sollicitatiebrieven van kennissen etcetera. Noem dit maar semi-professioneel schrijven. Het gaat niet om het grote geld. U wordt vaak voor dit werk benaderd vanwege de kwaliteit die men van u verwacht.
Maar naast de lestaken zijn docenten Nederlands vaak op een professioneel niveau met teksten aan het werk:
-
Het ontwerpen en schrijven van lesmaterialen, voorbeeldteksten, studiewijzers.
-
Het schrijven van teksten over het eigen vak, over de eigen school voor studiegidsen, promotiemateriaal en dergelijke.
-
Het professioneel schrijven voor vaktijdschriften, onderwijsbladen.
Voor deze schrijftaken staan inmiddels veel hulpmiddelen ter beschikking. Naast de bovengenoemde woordenboeken en schrijfwijzers raken we op grote schaal vertrouwd met elektronische gereedschappen, zoals de tekstverwerkers, die het corrigeren en reviseren van teksten sterk vereenvoudigen, met spelling- en grammaticacontrole, met woordenlijsten op Cd-rom. Ook schrijfwijzers komen nu beschikbaar op Cd-rom. Ik wil de elektronische hulpmiddelen eens nalopen:
-
De tekstverwerker
Tekstverwerkers zijn in vijf jaar tijd ontwikkeld tot een geavanceerde hulpmiddelen. De nieuwere versies hebben volledige opmaakfaciliteiten. Je kunt binnen deze tekstverwerkers alles doen met lettertypen, koppen, kolommen, illustraties, foto's, grafieken, tabellen en rekenbladen. De functionaliteit van spelling- en grammaticacontrole is sterk verbeterd. De aanwezige synoniemenfunctie maakt het eenvoudig om een gevarieerde tekst te produceren en ondersteuning van meerdere talen is geen enkel probleem meer. De stap naar spraakgestuurde tekstverwerking is in 1999 genomen: u typt niet meer, maar u spreekt de tekst in. Deze faciliteit komt binnen een jaar in het bereik van de thuisschrijvers.
-
De spellingcontrole
Dit is nog steeds een weging op woordniveau. lk vindt en hij vind worden door de spellingscontrole niet afgevangen, omdat vindt en vind op zich bestaande Nederlandse woorden zijn, die afzonderlijk in de controlelijst voorkomen. Wie ooit produkt als goedgekeurd woord aan zijn woordenlijst heeft toegevoegd, moet nu even flink moeite doen om dit weer recht te krijgen. Er is bij een groep gebruikers behoefte aan spellingautomaten. Vanuit het onderwijs wordt daar argwanend naar gekeken. De huidige spellingcontrole geeft een melding als er een woord niet herkend wordt. Voor het verbeteren van dat woord is (gelukkig) nog een bewuste actie nodig, waarbij de schrijver reflecteert op zijn tekst.
9
