taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Conferentiebundels

Bundel 14

Veertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands
André Mottart
2001
480 pagina's

SPREKEN LUISTEREN IN DE DERDE GRAAD

Jan Gilté (namens de werkgroep Spreken en Luisteren West-Vlaanderen)

Inleiding

Dat het onderwijs andere wegen op moet, staat buiten elke twijfel. Om de richting aan te duiden waarin gestapt moet worden, circuleren heel wat namen: leren leren, taakgericht werken, procesgericht werken, zelfstandig werken, zelfstandig leren....

Hoewel deze termen mekaar niet dekken vanuit leertheoretisch standpunt, toch hebben ze alle een gemeenschappelijk fundament: een geloof in de leer-kracht van leerlingen, of m.a.w de overtuiging dat leerlingen hun leervaardigheid kunnen ontwikkelen. Sterker nog, dat dit de belangrijkste opdracht is/wordt van eenieder die 'onderwijst'.

Toch is dit niet evident. Wie vandaag op Vlaamse scholen rondloopt, hoort nog altijd vooral stemmen van leerkrachten. Dit betekent dat overdracht nog altijd het overwicht heeft, of m.a.w. dat onze leerlingen nog altijd overwegend 'luisteren'. In deze context pleiten voor zelfstandig leren of nog sterker zelfverantwoordelijk leren, lijkt mij dan ook (voorlopig?) een brug te ver. De sprong van overdrachtgericht naar procesgericht onderwijs is gewoon te groot. Laten we eerst werken aan activerend onderwijs en via actieve werkvormen voorzichtige stappen zetten naar het zelfstandige leren. Als je leerkrachten hiervan wil overtuigen moet je hen benaderen op hun eigen vakgebied: leerkrachten zijn zeker bereid alternatieven te overwegen als die hen beter en ook haalbaar lijken in hun concrete klassituaties.

Waarom deze inleiding? Omdat onze benadering van spreken en luisteren uitgaat van bovenstaande stelling(en) die we samen kunnen vatten in 3 basisopties:

  1. Wij geloven in de leer-kracht van leerlingen.

  2. Wij bieden heel wat actieve werkvormen.

  3. Wij benaderen leerkrachten op hun terrein en bieden hen materiaal dat 'af' is naar vorm en inhoud.

1 Onze aanpak

Uitgaande van deze basisopties zijn volgende oriëntaties kenmerkend voor onze aanpak:

- In elk jaar werken we naar een centrale totaalvaardigheid. Voor het vijfde jaar is dit het debat en voor het zesde jaar de discussie. We plaatsten ze in die volgorde omdat discussie uitdagender is dan debat. In een debat komt het er op aan door goeie argumentatie je tegenstrever te overtroeven en zo het debat te winnen. Strenge beregeling voorkomt ontsporing. In een discussie zijn er ook uiteenlopende meningen, maar is het de opdracht van de discussianten te zoeken naar het vergelijk.

Spreken luisteren in de derde graad - Jan Gilté 111

© Nederlandse Taalunie, 2000-2009 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties