taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 259 van 480  | volgende pagina »
naar een andere pagina

ALLES IS HIER IN BEWEGING
TAALBELEID IN HET BASISONDERWIJS,
KEUZES MAKEN IN EIGEN KLEUR EN VORM

Betty Driehuis & Irma Koenrades

Inleiding

Al jaren is op veel Nederlandse basisscholen vooral in meertalige situaties het taalonderwijs onderwerp van aandacht en zorg met het doel taalachterstanden weg te werken. Sinds de jaren 90 worden deze acties ondergebracht onder de noemer taalbeleid. Kenmerkend voor taalbeleid is de poging het taalonderwijs in al zijn facetten in alle leerjaren te verbeteren en te vernieuwen. Dit vraagt van veel scholen met meertalige populaties complexe en intensieve acties die meerdere jaren duren. Daarbij zijn verschillende fases te onderscheiden: adoptie, implementatie en incorporatie om te komen tot duurzame verbeteringen. Fases die zich voor de verschillende bouwen in een school in een uiteenlopend tempo kunnen voltrekken en die bovendien dikwijls voor meerdere onderwerpen nodig zijn. Een eenvoudig voorbeeld: de vernieuwing van het begrijpend leesonderwijs loopt vaak niet synchroon met die van het overige taalonderwijs omdat er regelmatig sprake is van keuze en invoering van aparte methoden.

Het veranderingsproces behelst niet alleen het vraagstuk van de vormgeving van kwalitatief goed NT2-onderwijs, het is tegelijkertijd een vernieuwingsslag voor het hele taal- en leesonderwijs inclusief taal in andere vakken. Een vernieuwing waarbij de kerndoelen 1998 uitgangs- en richtpunt zijn.

In Nederland bestaat sinds enkele jaren ook het Expertisecentrum Nederlands dat fungeert als motor van de vernieuwingen in het taalonderwijs. Interactief taalonderwijs is het trefwoord met als kenmerken betekenisvol, strategisch en sociaal leren. Begrippen die in deze tekst nog terugkomen.

Mede dankzij deze vernieuwingsimpulsen komt er sinds een jaar of vijf een nieuwe generatie methoden voor midden- en bovenbouw beschikbaar. Vaak bevatten deze methoden meer evenwicht dan voorheen tussen de mondelinge, schriftelijke en taalbeschouwende taaldomeinen en is er een aantal kenmerken van interactief taalonderwijs in te vinden. Voor de onderbouw is een beweging gaande waarbij ontwikkelingen op het gebied van ontluikende geletterdheid en de verworvenheden uit het tweede taalonderwijs aan jonge kinderen nieuwe invullingen krijgen in taalprogramma's en bronnenboeken.

Het realiseren van al deze vernieuwingen is geen sinecure in een traditie van taal- en leesonderwijs waarbij methoden veelal gezien en gebruikt worden als hoofddoel èn methodenmakers als belangrijker deskundigen dan leerkrachten zelf. Tijdens het veranderingsproces is het belangrijker om te bereiken dat leerkrachten zichzelf als professionals gaan zien die de brug moeten slaan tussen taalontwikkeling van kinderen en onderwijsdoelen dan dat die nieuwe methode er komt.

Alles is hier in beweging - Betty Driehuis & Irma Koenrades 1259