taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Veertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 14 | Veertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2001)


Bijdrage: Leren noteren (Tom Sleeuwaert)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

woordig immers een lesbegin en beginnen te vaak met de uitspraak 'Neem jullie tekstboek op bladzijde 112. Jan, jij begint te lezen.'

Wanneer de leerlingen in een knappe inleiding warm gemaakt worden voor het lesonderwerp, zullen ze na een tijdje zelf in staat zijn een probleemstelling te vinden voor de les. Bespreek deze methode met de leerlingen in het begin van elk trimester.

Het spreekt voor zich dat de leerlingen na elk van deze deeloefeningen hun notities laten zien aan hun medeleerlingen. Dit is mogelijk door ze aantekeningen te laten maken op transparanten die klassikaal overlopen worden. Het beste resultaat wordt als voorbeeld genomen. De leerling die de opdracht uitstekend uitvoerde, vertelt zelf hoe hij tot dat resultaat gekomen is.

Ook de videocamera kan hier soelaas brengen. Door de klas te filmen tijdens de opdracht, kan achteraf nagegaan worden wie wanneer noteerde. Als je de resultaten van de transparanten vergelijkt met het videofragment, kom je ongetwijfeld tot boeiende besluiten waar leerlingen echt iets aan hebben.

1.3 Voorkennis oproepen rond het onderwerp

Wanneer je een artikel uit een krant of een tijdschrift voor de eigenlijke lectuur bekijkt, merk je onmiddellijk dat het artikel uit verschillende onderdelen bestaat. Je ziet vet- of cursiefgedrukte onderdelen, tussenkopjes, titels, enz. die elk hun functie hebben om de tekst structuur te geven. Ze stellen je ook in staat om op voorhand de inhoud te verkennen.

Bij een luisteroefening ontbreken deze hulpmiddelen. Toch kun je ook bij luisterteksten de nodige voorkennis oproepen zodat je je al van in het begin van de tekst kunt vastbijten in het onderwerp. Je zult geregeld ondervinden dat je voorspelling slechts gedeeltelijk of helemaal niet uitkwam. Deze strategie, waarbij je je vooraf vragen stelt, is immers geen logaritme dat je 100 % succes garandeert. Toch verhoogt de slaagkans met deze methode.

Je stelt je als luisteraar vooraf de volgende vragen:

  • Waar zal de tekst over gaan?

  • Wat weet ik al over dit onderwerp?

  • Wat wil ik er nog meer over te weten komen?

  • Welke verwachtingen heb ik hierbij over de inhoud/ de opbouw?

  • Hoe zal de tekst opgebouwd zijn (volgorde)?

Wanneer je een nieuw hoofdstuk aansnijdt, is het zinvol om met de leerlingen de verschillende te bespreken onderwerpen te overlopen. Dit kan snel gebeuren m.b.v. een transparant waarop een soort van inhoud staat. Bij het begin van elk nieuw onderwerp, projecteert de leerkracht de inhoud opnieuw, zodat de leerlingen kunnen zien welke onderwerpen reeds besproken werden en welke items de leerkracht nog zal aanbieden. Het is echter niet de bedoeling dat je ook de inhouden van elk onderwerp in het schema vermeldt. De leerlingen moeten hier zelf achter zien te komen door terug te blikken naar het verleden en rekening te houden met de titels van de nog te bespreken onderwerpen.

34 1 Leren noteren - Tom Sleeuwaert

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties