taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Veertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 14 | Veertiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2001)


Bijdrage: Interread: lezen in intercultureel persepctief. Didactische mogelijkheden van prentenboeken met een intercultureel thema (Anita Wuestenberg)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Via de verhalen én de gekozen werkvormen worden de kinderen zich bewust van codewisseling en perspectiefneming ( empathie) en kunnen ze daarin groeien. Ze leren zich verplaatsen in de gedachten, gevoelens, waarnemingen van de ander, ook als die tegenstrijdig zijn met het eigen perspectief. Deze emotionele bereidheid tot in -leven en meeleven met mensen uit andere culturen speelt bij het lezen en beluisteren van verhalen een belangrijke rol. Het gaat niet altijd om pure identificatie met de personages, maar ook om meegaan met een verhaal en personages met een andere culturele achtergrond.

Zonder de bereidheid tot meevoelen werkt kennisoverdracht niet echt door.

Al zijn kinderen van de basisschool nog vrij jong, toch kan ook reeds gewerkt worden aan kennisinhouden, zij het op een bescheiden niveau.

Via verhalen kunnen thema's vanuit verschillende invalshoeken bekeken worden. Geleidelijk aan zullen de kinderen zich bewust worden van de dynamische werking van cultuur op denken en gedrag. Via verhalen ontdekken ze culturele waarden, normen bij zichzelf en bij anderen. Ook de dynamiek van wederzijdse beeldvorming: vooroordelen, stereotypering, generalisatie, etnocentrisme, racisme kunnen aan bod komen.

Tenslotte kan bij de keuze van de verhalen een mondiaal perspectief ingenomen worden: niet alleen verhalen uit het eigen taal-en cultuurgebied worden aangeboden, maar ook sprookjes, fantasieverhalen uit andere culturen. De indirecte, meer symbolische benadering van de thematiek in bijvoorbeeld sprookjes of dierenverhalen is voor allochtone kinderen minder bedreigend dan een directe benadering. Zij willen niet altijd expliciet over hun thematiek lezen.

3 De keuze voor coöperatieve werkvormen

De Amerikaanse sociologe Elizabeth Cohen legde aan de Stanford University in Californië de theoretische basis voor het project `cooperative learning', of CL. Met CL werkte ze een vorm van coöperatief leren uit waarbij de methodiek een raderwerk is waar alles met elkaar te maken heeft en elk onderdeel onmisbaar wordt in functie van het doel. CL geeft volgens Cohen een antwoord op de nadelen van groepswerk. Zij gaat ervan uit dat elk kind tot leren gebracht kan worden. In haar aanpak creëert de leerkracht een leersituatie waarbinnen de leerlingen in groep op een zelfstandige wijze de taak uitvoeren en de leerstof veroveren. Deze leerstof kan zowel kennis als vaardigheden omvatten.

Cohen verstaat onder coöperatief groepswerk: " Leerlingen die samenwerken in groepen, klein genoeg zodat iedereen kan participeren aan de taak, die duidelijk omlijnd is." Hierbij is het dus erg belangrijk dat de leerkracht ervoor zorgt dat alle leerlingen een leerervaring hebben. Men moet dan ook situaties creëren waarin kinderen de mogelijkheid hebben tot participatie. De leerlingen in groepjes zetten is volgens Cohen niet voldoende. De graad van samenwerken hangt immers ook af van de status van de leerlingen. Als statuskenmerken ongecontroleerd kunnen blijven doorwerken in de klas, zal de interactie van de kinderen de aanwezige vooroordelen versterken. Dan is samenwerken contraproductief.

Binnen CL wordt daarom voortdurend aandacht geschonken aan kinderen met een lage status. Cohen noemt deze kinderen low-status-kids'. De samenstelling van de groepen, de organisatie van de activiteiten, de opdracht van de leerkracht, de inhoudelijke invulling van de taken, de training van de sociale vaardigheden, alles is erop gericht om de status van de leerling binnen de groep te verhogen.

Interread: lezen in intercultureel perspectief - Anita Wuestenberg 399

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties