Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 15 | Vijftiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2002)

Bijdrage: Het schoolvak argumentatie (Frans van Eemeren, Peter Houtlosser & Francisca Snoeck Henkemans)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Als de verdedigingsplichtregel wordt overtreden, maakt de betreffende discussiant zich schuldig aan de drogreden van het ontduiken of verschuiven van de bewijslast.

  1. De standpuntregel: Een aanval op een standpunt moet betrekking hebben op het standpunt dat ook werkelijk door de andere partij naar voren is gebracht.

Overtreding van de standpuntregel heeft tot gevolg dat iemand een fictief standpunt in de schoenen wordt geschoven of dat iemands standpunt vertekend wordt. In beide gevallen spreekt men van de drogreden van de 'stroman'.

  1. De relevantieregel: Een standpunt mag alleen worden verdedigd door argumentatie naar voren te brengen die op dit standpunt betrekking heeft.

Het naar voren brengen van irrelevante argumentatie of zelfs van non-argumentatie is een drogreden die het gevolg is van het overtreden van de relevantieregel. Irrelevante argumentatie is argumentatie die niet op het verdedigde standpunt slaat; non-argumentatie kan bijvoorbeeld bestaan uit opscheppen in plaats van argumenten te geven.

  1. De verzwegen-argumentregel: Iemand mag de tegenpartij niet ten onrechte verzwegen argumenten toeschrijven of zich aan de verantwoordelijkheid voor een van zijn eigen verzwegen argumenten onttrekken.

Als de overtreding van de verzwegen-argumentregel inhoudt dat er een invulling van het door de andere partij verzwegen argument wordt gegeven die verder gaat dan waar deze aan kan worden gehouden, dan bestaat de drogreden uit het opblazen van wat er verzwegen is. Als de overtreding inhoudt dat iemand ontkent gebonden te zijn aan een correcte invulling van een door hem of haar verzwegen argument, dan is de drogreden loochenen wat er verzwegen is.

  1. De uitgangspuntregel: Iemand mag iets niet ten onrechte als een gemeenschappelijk uitgangspunt presenteren of ten onrechte ontkennen dat iets een gemeenschappelijk uitgangspunt is.

Bij een overtreding van de uitgangspuntregel die inhoudt dat iets ten onrechte als een gemeenschappelijk uitgangspunt wordt voorgesteld, kan er gemakkelijk een cirkelredenering ontstaan doordat het standpunt als uitgangspunt in de argumentatie wordt opgenomen. Andersom kan ook ontkend worden dat iets een gemeenschappelijk uitgangspunt is. Meestal gebeurt dit op een zo geraffineerde manier dat het de tegenpartij (en zeker derden) niet meteen opvalt.

  1. De argumentatieschemaregel: Een standpunt mag niet als afdoende verdedigd worden beschouwd als de verdediging niet plaatsvindt door middel van een geschikt argumentatieschema dat correct is toegepast.

Het schoolvak argumentatie - Frans van Eemeren, Peter Houtlosser & Francisca Snoeck Henkemans 1 107