Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 15 | Vijftiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2002)

Bijdrage: Heterogeniteit als winstpunt bij NT2-beginners (Joop Wammes)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

2 Huidige aanpak van het probleem

Laten we eerst eens bekijken hoe men in Nederland omgaat met dit heterogeniteitsprobleem. In Nederland is men toetsfetisjist. Er wordt sterk geloofd in door officiële instanties bedachte niveaus van nieuwkomers en gemeten met toetsen met een zware status. Op grote ISK's(onthaalafdelingen) wordt klassenindeling op deze wijze veelal op taalniveau fijnmazig ingericht. Als de afdeling niet zo groot is, dan worden vaak binnen de klas enkele niveaugroepen gemaakt. Is het niveau gestegen, dan wordt de leerling in een andere groep geplaatst. De gedachte daarachter is dat een leerling die op het verkeerde niveau onderwezen wordt, nauwelijks iets leert.

Het komt regelmatig voor dat men leerlingen uit een communicatieve methode laat werken, b.v. Zebra, waarbij elke leerling voor zichzelf werkt, en dus ergens anders is in de methode. Hierdoor werken noodzakelijkerwijs de leerlingen over het algemeen schriftelijke taken uit, want ze kunnen onderling niet zinvol communiceren over de opdrachten. Geïndividualiseerd onderwijs? Of hoe maak ik in sneltreinvaart een motiverende taaltaakgerichte methode zoals Zebra tot een gortdroge cursus van een schriftelijk opleidingsinstituut?

In Vlaanderen is er veelal sprake van een andere benadering. Dat weten Nederlanders niet, want de gedachte dat er ook in België NT2 wordt gegeven, waarvan de noordelingen iets zouden kunnen leren, is de Nederlander qua intellectuele grondhouding volkomen vreemd. In Vlaanderen denkt men veelal minder dwangmatig over het creëren van niveaus en niveaugroepen.

Twee verschijnselen zijn daarbij van belang. Op de eerste plaats is de gemiddelde OKAN/onthaalafdeling in Vlaanderen kleiner (2-3 klassen is erg normaal), dus is er niet veel ruimte om op niveau klassen in te delen. Op de tweede plaats is in België de zogenoemde taaltaakgerichte benadering uitgevonden, waarbinnen men op betere wijze omgaat met heterogeniteit.

Overigens is deze taaltaakgerichte visie fraai overgenomen in de Nederlandse ISKleergang Zebra, zonder natuurlijk te melden dat deze methodologische benadering onder de geestelijke invloed van de zuiderburen heeft gestaan, maar deze superieure attitude was natuurlijk te voorzien geweest. Men kan met dit Zebra-materiaal uitgaan van een complexe, motiverende, taalrijke taaltaak voor alle leerlingen. Het niveau van de leerling is daarbij niet van primair belang, wel de taalrijkheid, de complexiteit en het motiverende karakter van het materiaal, zodat er voor elke leerling wat te verwerven valt.

3 De kerngedachte

Na deze voorbeschouwingen wil ik u mijn kerngedachten voorleggen. Dat zijn de volgende:

158 1 Heterogeniteit als winstpunt bij NT2-beginners - Joop Wammes