Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 15 | Vijftiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2002)

REWRITING: TECHNIEK EN FEEDBACK Hugo de Jonghe

1 Inleiding

Met rewriting, het herschrijven van teksten, kunnen we een dubbele invalshoek kiezen. Eén: de afwerkende redactie van teksten voor gebruik of verspreiding d.m.v. publicatie. Twee: de invalshoek van de schrijfdidactiek om aan niet volleerde schrijvers herschreven versies van eigen tekst of tekstgedeelten bij wijze van voorbeeld voor te leggen, liefst met de nodige instructies zodat ze zelf tot herschrijven over kunnen gaan.

Welke invalshoek je ook kiest, steeds is er de technische moeilijkheid van het opvoeren van de kwaliteit van een gegeven tekst tot een niveau waarop hij aan hogere, zo mogelijk professionele normen voldoet. Bij redactionele toepassing kunnen we aan redactiewerk voor tijdschriften denken, maar ook aan commerciële toepassingen (tekstenbureaus, uitgevers). Bij toepassing in de schrijfdidactiek is rekening te houden met het niveau van leerlingen of studenten. In het hiernavolgende beperk ik mij tot een niveau van volwassenen en jongvolwassenen, o.m. auteurs van schoolboeken, leden van redactieteams in bedrijven en hbo-, hogeschool- en universiteitsstudenten. Met enige terugvertaling naar een lager niveau kunnen daar ook leerlingen in voortgezet en secundair onderwijs toe gerekend worden.

Om te beginnen zullen we het over de verschillende niveaus hebben waarop redacteur of docent een tekst kunnen bekijken. Daarbij is een onderscheid nodig tussen eerder perifere niveaus en andere, die meer direct met de communicatieve essentie van de tekst te maken hebben. We doen dat met voorbeelden op het tussenniveau van zinnen en zinnenconsecutie. Een en ander leidt tot een nog voorlopige hiërarchische ordening van de verschillende niveaus. Daarna komt de screening van tekst aan de beurt, het nauwgezet in kaart brengen van tekorten en wenselijkheden die met het oog op de afwerking van een tekst vooral maar niet uitsluitend in het schrijfonderwijs aandacht moeten krijgen. In de derde plaats behandel ik de techniek van het rewriten zelf. Dat gebeurt aan de hand van voorbeelden uit de opleidingspraktijk.

2 Tekstniveaus

Er is een verschil tussen correctie en rewriting. Correctie betreft lokale ingrepen in een tekst, met betrekking tot interpunctie, spelling en hooguit een enkele niet gewettigde of minder voor de hand liggende woordkeuze. Dat gebeurt door het aanbrengen van correctie-instructies, die door de tekstschrijver zelf uit te voeren zijn. Ook mogelijk is de feitelijke vervanging in de tekst zelf, bijvoorbeeld op het scherm. Aan de redactie van zinnen, alinea's, ruimere tekstgedeelten of de tekst zelf wordt in principe niet ge-

Rewriting: techniek en feedback - Hugo de Jonghe 1 209