Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 15 | Vijftiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2002)

Bijdrage: Rewriting: techniek en feedback (Hugo de Jonghe)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

is, situationeel goed ingebedde en zinvolle schrijfopdrachten krijgen, waarin ze teksten laten ontstaan. Remediërende en sturende ingrepen van een docent achteraf kunnen op alle mogelijke tekstniveaus betrekking hebben. Er is verder ook helemaal geen bezwaar tegen goed opgevatte training op elk van de mogelijke deelgebieden. Uit een classificatie van de verschillende tekstniveaus mag men geen verkeerde didactische gevolgtrekking maken. We moeten accepteren dat de teksten van leerlingen en studenten op alle niveaus tekorten kunnen vertonen, met inbegrip van de zeer perifere niveaus van spelling, interpunctie en lay-out.

3 Tekstniveaus: een tentatieve classificatie

Teksten vallen vanuit tal van verschillende standpunten te bekijken. Naar de inhoud stammen de tot nu toe gegeven voorbeelden uit de financiële sector (een bank); naar hun communicatieve functie, d.i. de bedoeling van opsteller en lezer, zijn ze zonder meer informatief te noemen (interne commerciële communicatie). In één geval (voorbeeld 3) gaf de herschrijving aanleiding tot een functieverschuiving, van informatief tot coactief. Wat die functie betreft, onderscheidt men vaak de vijf hoofdsoorten informatief, persuasief, coactief, emotief en diverterend. Die hoofdsoorten zijn dan weer in talloze ondersoorten te verdelen, die in de loop van de tijd vaak grote gedaanteveranderingen ondergaan, vaak zonder dat men zich daar rekenschap van geeft. Zo hebben de moderne tekstverwerkings- en telecommunicatiemiddelen op dit ogenblik een sterke invloed op het uitzicht van veel verschillende tekstsoorten. Bij redactiewerk en schrijfopleidingen is een precies begrip van de bedoelde tekstsoort van het grootste belang.

Haaks op inhoudelijke en functionele tekstindelingen staat de rij aspecten waaronder een tekst te bekijken valt. Aan de ene kant daarvan staan eerder al 'perifeer' genoemde aspecten als interpunctie, spelling en lay-out, die door de buitenwacht vaak ten onrechte als zeer essentieel ervaren worden en waarop maatschappelijk vaak zware sancties rusten. Aan de andere kant is zoiets als communicatieve efficiëntie te noemen. Ertussen rijen de tekstaspecten zich mogelijkerwijze als volgt aaneen:

Vaardigheid

communicatie genrebeheersing

tekstgeleding

zinnenconsecutie:

verbinding

verwijzing verwoording in een zin

Kennis

factoren schrijfomgeving tekstsoorten tekstkenmerken hoofdstuk

paragraaf

alinea

voegwoorden, bijwoorder voornaamwoorden enz. lexicon

212 1 Rewriting: techniek en feedback - Hugo de Jonghe