Doorzoek alle bundels


Bundel 15 | Vijftiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2002)

Bijdrage: Bazar: een structurele aanpak voor leesbevordering in het VMBO (Kees Broekhof)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

kast, een mand met tijdschriften) als wat de activiteiten betreft (bijvoorbeeld voorlezen, leerlingen vragen naar leeservaringen, leerlingen boeken laten kiezen voor de schoolmediatheek).

tweede stap: kiezen en oriënteren

Nadat de aandacht is gevestigd op een collectie leuke boeken, worden de leerlingen uitgenodigd om een boek te kiezen. Niet alle leerlingen zijn echter in staat om, zelfs uit een vooraf geselecteerde collectie boeken, een boek te kiezen dat bij hen past. Bij een verkeerd gekozen boek is de kans groot dat de leerling er weinig plezier aan beleeft en een volgende keer minder gemotiveerd is om een boek te pakken. Daarom besteedt de methodiek aandacht aan de vaardigheden die leerlingen nodig hebben om te kunnen beoordelen of een boek geschikt voor hen is. Die vaardigheden hebben betrekking op zaken als: kennis over genres en schrijvers, bekendheid met de bibliotheek, de relatie tussen eigen interesses en boeken en het beoordelen van boeken aan de hand van titel, omslag, flaptekst, inhoudsopgave en lay-out.

Daarnaast is het belangrijk, juist voor vmbo-leerlingen, om belemmeringen bij het lezen weg te nemen. Daarom biedt de methodiek suggesties bij het oriënteren op mogelijke struikelblokken in een verhaal. Die suggesties helpen leerlingen om te gaan met moeilijke woorden, moeilijke namen, veel personages en dergelijke.

derde stap: belevend lezen

De stap die volgt op het kiezen en oriënteren is het belevend lezen. Geoefende lezers hanteren bewust of onbewust diverse technieken om 'in een verhaal te komen': ze stellen zich bijvoorbeeld beelden voor bij wat ze lezen, ze bewegen mee wanneer er actie in het verhaal komt, ze voelen mee met zintuiglijke waarnemingen. De Bazarmethodiek stimuleert leerlingen om een verhaal te verbeelden, bijvoorbeeld door een beschrijving of tekening van de hoofdpersoon te maken, of een strip waarin een fragment van een verhaal wordt uitgebeeld.

Ook het meeleven met personages uit een verhaal is een kenmerk van belevend lezen. Leerlingen worden gestimuleerd om zich in te leven in verhaalfiguren aan de hand van vragen naar de gemoedstoestand van de personages en vragen naar hun eigen gemoedstoestand als lezer. In het boekverslag maken de leerlingen bijvoorbeeld zinnen af als: `Ik moest lachen toen ...' en 'Ik vond het heel erg toen ...'

vierde stap: verwerken en waarderen

Na het lezen volgt het verwerken en waarderen van het verhaal, waardoor de leeservaring een veelzijdiger en blijvender karakter krijgt. Het praten over verhalen, bijvoorbeeld, is een verwerkingsvorm die duidelijk een sociale dimensie aan het lezen toevoegt. Op school wordt het georganiseerd praten over verhalen echter al gauw ervaren als een soort controle en dan is het plezier er voor leerlingen vaak al gauw af. Daarom biedt Bazar allerlei verschillende verwerkingsvormen aan, waaruit leerlingen soms zelf een keuze kunnen maken, bijvoorbeeld:

- een stukje schrijven voor de schoolkrant

- elkaar interviewen, waarbij ze om beurten de rol van interviewer en schrijver spelen - een omslag tekenen

Bazar: een structurele aanpak voor leesbevordering in het vmbo - Kees Broekhof 1247